#nauka

Ogłoszono przetarg na demontaż rdzenia reaktora RBMK-1500 w Ignalińskiej Elektrowni Jądrowej w Litwie. Umowa warta 400 milionów euro (1 mld 700 mln złotych) ma zostać zrealizowana w ciągu 16 lat.

Zadanie o tyle niełatwe, że jeszcze nigdy nie demontowano RBMK - trzeba więc najpierw opracować bezpieczną metodę. Druga komplikacja, to fakt, że jest to największy reaktor energetyczny na świecie: 21x21 metra i 25 m głębokości. Trzecia to sam grafit: materiał wysoko radioaktywny i kruchy, co może powodować powstawanie niebezpiecznego radioaktywnego pyłu podczas jego demontażu.

Łącznie trzeba będzie zdemontować 25 tysięcy ton materiałów.

Projekt jest finansowany przez Komisję Europejską.

Zanim zacznie się dyskusja pt. "nie budować reaktorów, bo nikt nie wie, jak je rozebrać" - wiadomo jak, bo demontaż tych z rodziny WWER jest już w kilku przypadkach dalece zaawansowany. Problemem są RBMK, ponieważ Rosjanie nie opracowali metody demontażu. Co więcej: wciąż ich używają, zatem to skomplikowane zadanie przypadło na malutką Litwę, która bez pomocy Europy nie dźwignęłaby tego zadania.

Na fotografii widzimy reaktor nr 1 w Ignalińskiej Elektrowni Jądrowej. Jak widać, górna część została już rozebrana.

Źródło: Napromieniowani.pl FB

#ejdlakazdego #ciekawostki #nauka #technologia

Jak widać, przyjaciel != posiłek :wink: #kanibalizm #jedzenie #nauka #ciekawostki

#konstruktorelektrykamator

Równo w południe.

Dawno się nie odzywałem, a było to spowodowane wieloma względami. Np tym że jest to mój tysięczny wpis, więc musi być wyjątkowy.

Parafrazując cytat z filmu Wrrrr.

- Znacie mój kanał na YT, Inżynier bez tytułu?

- Znamy!

- Fajny, nie?

- Tak, panie inżynierze bez tytułu.

No to poczyniłem kroki by móc w przyszłości zmienić nazwę kanału.

Czy warto było? Nie wiem, choć się domyślam.

#nauka #szkola

**Czytamy naturę 300** LIVE! Wielki Konkurs Wiedzy o Wszystkim, 10 najbardziej cytowanych, AMA

Z okazji 300. odcinka "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* laserowym mikromanipulatorze zdolnym do łapania pojedynczych komórek;

* związkach między supernowymi i wiatrem galaktycznym;

* powodach, dla których Amerykanie zawsze polowali tylko na największe zwierzęta.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Ostatnimi czasami dziubię i studiuję sobie książkę o słowotwórstwie/etymologii w ramach poszerzenia swojego angielskiego i jestem zaskoczona, jak wiele dziś używanych słów ma istne korzenie z łaciny i starożytności. Co jest fajnie, bo sama powoli zauważam w życiu na co dzień na pewne słowa, które właśnie tak powstały.
Dla podbicia ruchu na stronie, zakładam tag #etymologianadzis Nie deklaruje się, że będę codziennie coś wrzucać. Coś mi wpadnie do głowy, zaskoczy, to podrzucę na tag w ramach ciekawostki. Jeśli Ty chciałbyś się podzielić, używaj śmiało tego tagu. W końcu codziennie uczymy się czegoś nowego.
A więc zarzucę przykład na dziś, słowo:
kalistenika (eng. calisthenics) - jest połączeniem dwóch słów pochodzących z starożytnej Grecji:
kallos – oznaczającego "piękno" oraz sthenos – oznaczającego "siła"

#etymologia #ciekawostki #nauka #hejtokoksy #kalistenika

Czarni nie potrafią pić wódki

"Badania wykazały, że osoby z co najmniej jedną kopią ADH1B*3, polimorfizmu genetycznego, który wpływa na metabolizm alkoholu i występuje głównie u osób pochodzenia afrykańskiego, mają silniejszą ostrą reakcję na alkohol (McCarthy i in., 2010)."

No i faktycznie, na klipach czy w filmach nie często widuję czarnych z mocnymi alkoholami - to by wyjaśniało dlaczego wolą niskiej jakości narkotyki xD

https://pmc-ncbi-nlm-nih-gov.translate.goog/articles/PMC3664260/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=rq

#ciekawostki #notorasizm #genetyka #alkoholizm #alkohol #uzywki #nauka

Dziury, po prostu dziury 😁

https://xkcd.com/3266/

#okazjonalnexkcd #ciekawostki #heheszki #nauka

Na dalekiej, skutej lodem Antarktydzie znajduje się wulkan, który nie tylko fascynuje naukowców swoją aktywnością, ale także zaskakuje niezwykłym zjawiskiem. Mount Erebus, najbardziej wysunięty na południe aktywny wulkan na świecie, wyrzuca w powietrze nie tylko gazy i lawę, ale

#nauka #chemia #basen . źródło

A co jeśli obecne zmiany klimatu prowadzą do zlodowacenia w Europie? Część naukowców zwiastuje właśnie zlodowacenie na Starym Kontynencie i może zamiast spłonąć zamienimy się w sopel lodu.

https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,32580293,za-oknem-20-to-gdzie-to-globalne-ocieplenie-ekolozka-odpowiada.html

#klimat #pogoda #europa #ciekawostki #nauka

Loty międzygwiezdne człowieka zwykle kojarzą się z ogromnymi odległościami, promieniowaniem, brakiem odpowiednich silników i problemami podtrzymywania życia ludzi podczas lotu. W tym filmie pokazuję jednak, że kluczowa kwestia leży znacznie głębiej: sama idea wysłania biologicznego

**
Rehabilitacja z egzoszkieletem - Supernowa czy karzeł? - Komora dla królowej | [Czytamy naturę 299**](https://www.youtube.com/watch?v=UIkEHsDkb-U)

W 299. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* rehabilitacji wg modelu TEPI: terapeuta-egzoszkielet-pacjent;

* tajemniczej kropce na nocnym niebie, która może być zupełnie nowego typu supernową w odległym kosmosie, albo lokalnym brązowym karłem;

* komórkach w ulu specjalnie przystosowanych do potrzeb królowej.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

NASA rozpoczyna wartą 30 mln USD misję, która ma uratować teleskop Swift przed wejściem w atmosferę Ziemi. Agencja zleciła startupowi Katalyst Space Technologies podniesienie obserwatorium na wyższą orbitę, co pozwoli mu kontynuować obserwacje rozbłysków gamma i innych gwałtownych

Nauka, a polityka, czy jest różnica?

W 1884 roku pewien marynarz zachorował i zmarł. Jego ubrania wysłano do Yport w Normandii, gdzie siostra je uprała, wylewając pomyje które spłynęły w dół stromej ulicy. Na owej ulicy, po pewnym czasie zmarło siedem osób - tak zaczęła się lokalna epidemia cholery. Warto dodać, że w latach 1881-1896 trwała pandemia cholery, nie był to więc przypadek odosobniony. Gibert - niczym śledczy - przybył na miejsce z gotowym już w głowie rozwiązaniem zagadki. Idea zarazków była wówczas niezwykle nośnym tematem: zaledwie trzy lata wcześniej Ludwik Pasteur skutecznie zaszczepił owce przeciw wąglikowi, czyniąc go narodowym bohaterem, a czasopisma naukowe prześcigały się w przewidywaniach przyszłości. Wieszczono koniec chorób i rychłe zwycięstwo rozumu nad bakteriami.

Wnioski, rzecz jasna, nasuwają się same: to mikroby w mydlinach zatruły studnię, przez które ludzie się pochorowali. Jednak nie wiemy co tak naprawdę się wydarzyło. Proste krytyczne myślenie sugerowałoby, że nie każdy przypadek musi być powiązany, a źródłem mogło być coś zgoła innego. W dochodzeniu w którym mamy już model, w którym sprawca jest z góry znany, niemal każdą obserwacje można przypisać do wcześniej założonej historii, a fakty są w najlepszym wypadku pretekstem, w najgorszym przeszkodą którą trzeba racjonalizować. Mało to naukowe.

Mikrobiologia otworzyła przed medycyną niezwykłe możliwości - przypadkowe zgony przestawały być przypadkowe. Problem leży jednak gdzie indziej: nauka, taka jaką ją znamy, nie zajmuje się tym, co rzekomo obiektywne. Nauka to zaledwie pragmatyczne modele. Natomiast konceptualizacja problemu żłobi koleiny, po których poprowadzone zostaną wnioski. Gdy to, co polityczne - kwestia interesów i optymalizacji - zostaje określone mianem „wniosku nauki", to co polityczne jest uświęcane, jako naukowe, a zatem obiektywne. Nauka w swoich założeniach nigdy do tak bezczelnej pewności siebie nie pretendowała, natomiast tak funkcjonuje publicznie. W tym sensie termin „nauka" pełni rolę dogmatu zamykającego dyskusję.

Stąd też Bruno Latour, w książce pasteryzacja Francji, postuluje badanie nauki na zasadzie podobnej do antropologii, gdzie nie deklaracje popularyzatorów nauki, czy kogokolwiek innego są źródłem zrozumienia struktury nauki, tylko relacja między ideami, między procesami, między badaniami a wnioskami i praktykami. Badanie nauki takiej jaką jest, by później dochodzić do wniosków o jej istocie. Określanie błędów, nieuzasadnionych lub nieświadomych założeń. No i przede wszystkim, bez odcinania nauki od tego co naukę po części kształtuje, czyli polityki czy dyskursu.

#nauka #hegelfangirl #ciekawostki #filozofia

Normalnie chodzace bomby :D. #nauka #medycyna

UFO wylądowało na Antarktydzie !

A teraz, skoro mam już waszą uwagę*, po kilku miesiącach intensywnych prac prowadzonych w ekstremalnych warunkach Antarktyki zmontowali (można powiedzieć oddali w stanie surowym zamkniętym) główny budynek Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego.

https://dobrewiadomosci.net.pl/81277-polska-stacja-antarktyczna-arctowski-nowy-budynek/

https://www.bryla.pl/milowy-krok-w-antarktyce-zamknieto-konstrukcje-budynku-nowej-polskiej-stacji-antarktycznej

Obecnie, w porównaniu do Polski, na wyspie Króla Jerzego panuje przyjemna (dla nas) temperatura +1 a odczuwalna -6 stopnia C.

https://www.ventusky.com/pl#p=-62.179;-58.489;12

Pewnie niektórzy z was zazdroszczą im a oni zazdroszczą nam. :slightly_smiling_face:

*PDK w koment

#pogoda #antarktyda #nauka #polska #inzynieria #budownictwo #inwestycje

Od jakiegoś czasu, raz na jakiś czas lubię przeczytać sobie opinie recenzentów starych książek naukowych. Moje zainteresowania skupiają się wokół matematyki teoretycznej, ale wyraźnie obecna jest też matematyka stosowana, a także niektóre działy fizyki. Czytanie recenzji znanych mi publikacji jest bardzo ciekawe. Zdarzają się w nich wtrącenia powodujące przynajmniej uśmiech na twarzy, poniżej jako przykład fragment recenzji książki pt. „Rachunek różniczkowy i całkowy. Funkcje wielu zmiennych” prof. Romana Sikorskiego.

#matematyka #ksiazki #nauka #heheszki

Ciepło może dosłownie położyć nas spać i nie jest to tylko subiektywne wrażenie. Badania nad muszkami owocowymi wykazały, że upał aktywuje w ich mózgu biologiczny mechanizm odpowiedzialny za senność. Naukowcy podejrzewają, że podobny system działa także u ludzi. Problem zbadali

Maszyna do ping-ponga - Rak po e-papierosach - Lata świetlne grzybni | **Czytamy naturę 298**

W 298. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* maszynie do gry w ping-ponga na poziomie zawodowym;

* skutkach rzucenia palenia i przejścia na papierosy elektroniczne;

* łącznej długości wszystkich strzępków grzybni oplatającej naszą piękną planetę.

#ciekawostki #czytamynature #nauka #copernicus #lukaszlamza

https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(26)00918-9/fulltext00918-9/fulltext)

Do tabeli:

Liczba zgonów oraz wskaźniki śmiertelności z powodu raka szyjki macicy w trzech grupach wiekowych (20–24, 25–29 i 30–34 lata) przedstawiono dla 5-letnich okresów kalendarzowych między 2000 a 2024 rokiem na rycinie 1, przy czym zacienienie wskazuje poziom wyszczepienia przeciw HPV. [...] Szczególnie istotne jest to, że w latach 2020–2024 nie odnotowano żadnych zgonów z powodu raka szyjki macicy u kobiet w wieku 20–24 lata, w porównaniu z przewidywanymi 23,1 zgonami na podstawie średniego wskaźnika (0,27 zgonu na 100 000 kobietolat) obserwowanego w latach 2000–2014 — co oznacza redukcję śmiertelności z powodu raka szyjki macicy o 100% (95% przedział ufności: 84–100). W porównaniu z okresem 2000–2014 wskaźniki śmiertelności zmniejszyły się o 80% (95% przedział ufności: 51–94) wśród kobiet w wieku 20–24 lata w latach 2015–2019 oraz o 69% (55–79) wśród kobiet w wieku 25–29 lat w latach 2020–2024. Ponieważ część kobiet w wieku 20–24 lata w okresie 2010–2014 była już zaszczepiona (średnio 24%), przedstawione opisowe redukcje są konserwatywne (ostrożnie oszacowane).

Do wykresu:

Wyniki według poszczególnych lat zgonów przedstawiono na rycinie 2. Warto zauważyć, że początkowo wskaźniki pozostają stosunkowo stałe (nieznacznie spadają u kobiet w wieku 20–24 oraz 30–34 lata, a nieznacznie wzrastają u kobiet w wieku 25–29 lat), a następnie gwałtownie maleją, gdy poziom wyszczepienia osiąga istotną wartość.

Należy zauważyć, że wśród kobiet w wieku 30–34 lata nie tylko mniejszy odsetek był zaszczepiony (nawet w 2024 roku poniżej 50%), ale większość z nich została zaszczepiona w wieku 15–18 lat, kiedy mogły już być zakażone HPV16 i/lub HPV18. W związku z tym skuteczność szczepionki w tej grupie była prawdopodobnie niższa.

Za: https://x.com/Neuropa_/status/2068354884974354504

#szczepienia #zdrowie #medycyna #nauka #wykresy