#losowemiasto <-- Tag do obserwowania
#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje
Miasto: [Iłża](https://pl.wikipedia.org/wiki/I%C5%82%C5%BCa) – miasto w Polsce leżące na południowym krańcu województwa mazowieckiego, w powiecie radomskim. Miasto położone jest nad rzeką [Iłżanką](https://pl.wikipedia.org/wiki/Iłżanka), która tworzy tu [Zalew Iłżecki](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zalew_w_Iłży). Liczba ludności w 2016 r. to 4918 osób. Iłża istniała już we wczesnym [średniowieczu](https://pl.wikipedia.org/wiki/Średniowiecze). Prawa miejskie prawdopodobnie w 1239 r. na [prawie magdeburskim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_magdeburskie) (dokumenty spłonęły w pożarze). Osada zniszczona w 1241 i 1260 w czasie najazdów tatarskich. Już w XIII wieku istniał 1,5 km na północny wschód (na tzw. _starym mieście_) gród obronny, a około 1340 wzniesiono tu z miejscowego kamienia zamek staraniem biskupa [Jana Grota](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Grot), z czasem rozbudowywany. W XV wieku zasłynęła [ceramika iłżecka](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ceramika_iłżecka) i powstał miejscowy [cech](https://pl.wikipedia.org/wiki/Cech) [garncarski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Garncarstwo). Rozwój miasta nastąpił w XVI–XVII wieku w związku z ogólnym rozwojem handlu w kraju. W 1576 roku wybudowano na rynku ratusz, który w XVII wieku zyskał wieżę wzniesioną z nakazu biskupa [Marcina Szyszkowskiego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Marcin_Szyszkowski). Na iłżeckim zamku gościli [polscy królowie](https://pl.wikipedia.org/wiki/Król_Polski): [Władysław Jagiełło](https://pl.wikipedia.org/wiki/Władysław_II_Jagiełło), [Aleksander Jagiellończyk](https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksander_Jagiellończyk), [Zygmunt III Waza](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zygmunt_III_Waza), a [Władysław IV](https://pl.wikipedia.org/wiki/Władysław_IV_Waza) spotkał się pierwszy raz tu ze swoją narzeczoną [Cecylią Renatą](https://pl.wikipedia.org/wiki/Cecylia_Renata_Habsburżanka), gościli tu także biskupi, uczeni i wybitni humaniści, jak choćby [Jan Kochanowski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Kochanowski). Upadek miasta rozpoczął [potop szwedzki](https://pl.wikipedia.org/wiki/Potop_szwedzki) i najazd wojsk [Jerzego Rakoczego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_II_Rakoczy) w latach 1655–1660, w wyniku czego miasto i zamek uległy zniszczeniom. Po [III rozbiorze Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/III_rozbiór_Polski) w [zaborze austriackim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zabór_austriacki), w latach 1809–1815 w [Księstwie Warszawskim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Księstwo_Warszawskie), a po jego upadku w [Królestwie Kongresowym](https://pl.wikipedia.org/wiki/Królestwo_Polskie_(kongresowe)) w [zaborze rosyjskim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zabór_rosyjski) aż do 1915 roku. W 1823 roku w Iłży osiedlił się Żyd z Anglii, [Lewi Selig Sunderland](https://pl.wikipedia.org/wiki/Lewi_Selig_Sunderland), który założył tu słynną fabrykę [fajansu](https://pl.wikipedia.org/wiki/Fajans). W 1831 roku w czasie [powstania listopadowego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Powstanie_listopadowe) miasto ponownie uległo zniszczeniom w czasie zwycięskiej dla powstańców [Bitwy pod Iłżą](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Iłżą_(1831)) stoczonej tu 9 sierpnia 1831 roku. W 1850 roku powstała tu [gmina żydowska](https://pl.wikipedia.org/wiki/Gmina_żydowska). W 1864 doszło tu do bitwy w czasie powstania styczniowego w dniu 17 stycznia. W ramach sankcji [cesarskich](https://pl.wikipedia.org/wiki/Cesarstwo_Rosyjskie) za udział mieszkańców w powstaniach miasto straciło prawa miejskie w 1867 roku. W 1903 roku w wyniku pożaru przestała istnieć fabryka fajansu. W czasie [rewolucji 1905 roku](https://pl.wikipedia.org/wiki/Rewolucja_1905_roku) Iłża znalazła się w granicach tzw. [Republiki Ostrowieckiej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Republika_Ostrowiecka). W 1915 roku w czasie [I wojny światowej](https://pl.wikipedia.org/wiki/I_wojna_światowa) miasto znów uległo zniszczeniom w czasie [walk rosyjsko-niemieckich](https://pl.wikipedia.org/wiki/Front_wschodni_(I_wojna_światowa)). Po wojnie do zamieszkania nadawały się zaledwie dwa domy w rejonie kościoła. W czasie [wojny obronnej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Kampania_wrześniowa) w 1939 roku w dniach 8–9 września 1939 miała miejsce [bitwa](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Iłżą_(1939)) z Niemcami polskiego [Zgrupowania Południowego Armii Odwodowej „Prusy”](https://pl.wikipedia.org/wiki/Armia_„Prusy”), w wyniku której zostały rozbite polskie dywizje. W 1941 roku powstało tu żydowskie getto, zlikwidowane w 1942 roku przez wywóz do obozu zagłady w [Treblince](https://pl.wikipedia.org/wiki/Obóz_zagłady_w_Treblince). 16 stycznia 1945 roku wkroczyły do miasta wojska radzieckie [1 Frontu Białoruskiego](https://pl.wikipedia.org/wiki/1_Front_Białoruski). W okresie powojennym miasto kolejny raz zostało odbudowane, a silne tradycje garncarskie kultywuje Spółdzielnia Chałupnik(Istniała do 1995 roku), która eksportuje swoje wyroby m.in. do Australii, Francji, USA, Rosji i RFN. Od 1987 roku odbywają się tu _Dni Leśmianowskie_ dla upamiętnienia związków wybitnego poety [Bolesława Leśmiana](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bolesław_Leśmian) z tym miastem oraz jego twórczości. Po pracach rekonstrukcyjnych od 2021 roku na dolnym dziedzińcu zamku odbywają się wydarzenia historyczne i kulturalne takie jak "Przygoda z historią", "Noc Kupały" w okresie letnim, a na Przystani odbywają się "Iłżeckie Dni Kultury", [Festiwal Folkloru im. Józefa Myszki](https://pl.wikipedia.org/wiki/Festiwal_Folkloru_im._Józefa_Myszki) i Jarmark Sztuki Ludowej. Zabytki: [Zamek biskupi](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_w_Iłży). Końcowa stacja [Starachowickiej Kolei Wąskotorowej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Starachowicka_Kolej_Wąskotorowa) – stacja znajduje się na ul. Błazińskiej. [Kościół farny Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny](https://pl.wikipedia.org/wiki/Kościół_Wniebowzięcia_Najświętszej_Maryi_Panny_w_Iłży) – pierwotnie wzniesiony w 1326 roku, ponownie w 1603 roku z fundacji [Marcina Szyszkowskiego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Marcin_Szyszkowski), wielokrotnie niszczony i restaurowany. Kościół Św. Ducha z 1448 roku, remontowany w 1744 roku po pożarze, odbudowany w 1922 roku po zniszczeniach z I wojny światowej. Zbudowany z łamanego kamienia (piaskowca). Odnowiony w 1967 roku oraz w 2011 roku. Dawny Budynek Szpitalny – murowany z 1754 w miejscu poprzedniego, drewnianego z XV wieku. Cmentarz parafialny na wzgórzu Św. Leonarda – _stary cmentarz_ czynny od 1832 _nowy_ natomiast od I wojny światowej. Obok cmentarza mauzoleum poległych w okresie II wojny światowej na terenie ziemi iłżeckiej. Grodzisko Kopiec Tatarski z XII wieku w miejscu pierwotnej Iłży. Mury obronne*. Cmentarz żydowski z XIX wieku, zdewastowany w 1942 roku.
Wieś:* --
Data wykonania zdjęcia:* Lata 1940-1944
Opis zdjęcia:* Plac 11 Listopada. Źródło
Zwycięzca losowania:* @RedCrescent
Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link