#losowemiasto <-- Tag do obserwowania
#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje
Miasto: [Leszno](https://pl.wikipedia.org/wiki/Leszno) – miasto na prawach powiatu w województwie wielkopolskim. Według danych GUS z 31 grudnia 2025 roku, Leszno liczyło 54 886 mieszkańców. Prywatne miasto szlacheckie Leszno lokowane w 1547 roku położone było w XVI wieku w [województwie poznańskim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Województwo_poznańskie_(I_Rzeczpospolita)). Miejscowość pierwotnie była wsią związaną z [Wielkopolską](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielkopolska). Ma metrykę [średniowieczną](https://pl.wikipedia.org/wiki/Średniowiecze) i istnieje co najmniej od końca XIV wieku. Pierwsza wzmianka historyczna o Lesznie pochodzi z 1394 roku. Osiedlenie [Braci czeskich](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bracia_czescy) (1516) oraz sprowadzenie tkaczy śląskich do miasta spowodowały szybki rozwój Leszna. W 1626 Bracia czescy utworzyli tu szkołę wyższą, z tego też roku pochodzi zachowana synagoga, a ok. 1633 powstała tu również parafia ewangelicka (luterańska). W latach 1638–1647 mieszkał tu teolog i poeta [Johann Heermann](https://pl.wikipedia.org/wiki/Johann_Heermann) i tu został pochowany. XVII-wieczne Leszno było największym w Wielkopolsce ośrodkiem drukarstwa, związanym z działalnością miejscowych ewangelików (wśród których przeważali uchodźcy z pobliskiego Śląska). W latach 1636–1639 nastąpiło znaczne powiększenie obszaru miasta, otoczono je nowymi fortyfikacjami ziemno-bastionowymi. Złoty okres dla Leszna zakończył się w kwietniu 1656, gdy miasto zostało spalone i zniszczone, a część mieszkańców wymordowana przez wojska wierne królowi Janowi Kazimierzowi za wpuszczenie przez większość protestancką Szwedów. Ponownie spalone w 1707 przez armie saską. W roku 1709 zaraza zdziesiątkowała mieszkańców. W wyniku [drugiego rozbioru Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/II_rozbiór_Polski) w 1793 r. Leszno zostało wcielone do Prus i przemianowano jego nazwę na _Lissa._ W tym okresie miasto dotknęły dwa wielkie pożary – w 1767 i 1790. Leszno dzieliło losy Wielkopolski, którą Berlin zamierzał zintegrować z państwem pruskim jako jego rolnicze zaplecze. Leszno utraciło swoją unikalną pozycję kulturalną, jednak nadal pozostawało silnym i ważnym ośrodkiem na mapie Wielkopolski. Wobec utworzenia granicy celnej z większością ziem dawnej Rzeczypospolitej znikła jednak możliwość dalszego rozwoju sukiennictwa i płóciennictwa, straciły także swoje znaczenie młynarstwo i handel zbożem. Aktywność gospodarcza trwała, ale już w innych warunkach. Od XIX w. w Lesznie dominowała ludność niepolska (aż do okresu po odzyskaniu niepodległości), przede wszystkim napływowa niemieckojęzyczna i protestancka. Wraz z procesami uprzemysłowienia nowym zjawiskiem stał się stopniowy przyrost ludności polskiej, który zbiegł się z rozwojem polskiej i niemieckiej świadomości narodowej oraz zarysowaniem się konfliktów narodowościowych. II poł. XIX w. była okresem narastającej polityki germanizacyjnej, nasilonej w szczególności po zjednoczeniu Niemiec w 1871. W latach 1876–1900 usunięto język polski z gimnazjum, zaczęto zwalniać polskich nauczycieli i zastępowano ich Niemcami. Działania te wywołały opór wśród ludności polskiej, która organizowała strajki szkolne i prowadziła działalność konspiracyjną. Podczas tzw. ochrony [Grenzschutz](https://pl.wikipedia.org/wiki/Grenzschutz_Ost) po pierwszej wojnie światowej, jeden z dwóch stacjonujących tu niemieckich pociągów pancernych batalionu inżynieryjnego był zawsze pod parą i gotowy do walki na miejscowej stacji kolejowej. Wielu leszczynian wzięło udział w walkach Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 r. W warunkach przewagi ludności niemieckiej w mieście powstańcom nie udało się go opanować. Do Polski miasto powróciło na mocy [traktatu wersalskiego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Traktat_wersalski) 17 stycznia 1920. W okresie międzywojennym miasto było ważnym węzłem komunikacyjnym (biegły tu linie kolejowe Rawicz – Poznań, Zbąszyń – Leszno, Leszno – Ostrów Wielkopolski, Jarocin – Leszno, krzyżowały się też linie tranzytowe do Wrocławia i Głogowa). Po wybuchu [II wojny światowej](https://pl.wikipedia.org/wiki/II_wojna_światowa) Leszno zajęte przez wojska niemieckie zostało wcielone do [III Rzeszy](https://pl.wikipedia.org/wiki/III_Rzesza). Niemcy, w ramach [operacji Tannenberg](https://pl.wikipedia.org/wiki/Operacja_Tannenberg), 21 października 1939 [rozstrzelali 20](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pierwsze_masowe_egzekucje_w_ramach_operacji_Tannenberg_(Wielkopolska)) [Polaków](https://pl.wikipedia.org/wiki/Polacy), a następnie dokonano [masowych wysiedleń ludności](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wysiedlenia_Polaków_podczas_II_wojny_światowej_dokonane_przez_Niemców) (ok. 80% mieszkańców). Na terenie miasta funkcjonowały dwa obozy pracy przymusowej dla Polaków i Żydów. Na polach na północny wschód od miasta, jesienią 1939 roku rozpoczęto budowę [zakładów amunicyjnych wojsk lądowych](https://pl.wikipedia.org/wiki/Heeres-Munitionsanstalt_Lissa) (według niemieckiej nomenklatury _Heeres-Munitionsanstalt_, w skrócie _Muna_), ale przerwano ją zimą 1941 roku po alianckich lotach zwiadowczych. Miasto zostało zdobyte 31 stycznia 1945 roku przez oddziały armii czerwonej. Po zakończeniu wojny nastąpiły rozbudowa i przebudowa miasta. Powstało jedno z największych w Europie [lotnisk](https://pl.wikipedia.org/wiki/Lotnisko_Leszno-Strzyżewice) szybowcowych. W czerwcu 1958 roku odbyły się na nim VII Szybowcowe Mistrzostwa Świata, które otworzył ówczesny prezes honorowy Aeroklubu, premier Józef Cyrankiewicz. W 1971 wybudowano dworce kolejowy i autobusowy, powstało wiele osiedli mieszkaniowych (Osiedla: Grunwald, Sułkowskiego, Przyjaźni, Wieniawa), miasto zyskało szeroką arterię al. Konstytucji 3 Maja, która wyprowadziła ruch poza centrum miasta, wybudowano halę widowiskową Trapez na 800 miejsc, ścieżki rowerowe. W okresie PRL-u powstało wiele przedsiębiorstw przemysłowych, co podniosło rangę miasta w skali kraju. Stało się ono także ważnym węzłem tranzytowym, szczególnie w transporcie kolejowym. W roku 1993 otwarto w Lesznie pierwszy w Polsce park wodny – krytą pływalnię Akwawit. W roku 2016 w Lesznie powstał pierwszy od 40 lat nowy teatr publiczny w Polsce, który otrzymał nazwę [Teatr Miejski w Lesznie](https://pl.wikipedia.org/wiki/Teatr_Miejski_w_Lesznie). Zabytki:* Układ urbanistyczny Starego Miasta, Barokowy Ratusz na Rynku Staromiejskim, Bazylika św. Mikołaja, Kościół św. Jana, Dawny kościół ewangelicki pw. św. Krzyża, Kościół Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej z XVII wieku (dawny zbór kalwiński), Nowa Synagoga (obecnie Galeria Sztuki), Dawne gimnazjum Braci Czeskich z końca XVIII wieku, Pastorówka z 1. połowy XVIII wieku (obecnie Muzeum Okręgowe), Gmach Poczty Polskiej, Wiatrak „Antoni” z 1705 roku, Zespół młyna parowego z XIX/XX wieku, Zespół pałacowy z 2. połowy XIX wieku w Antoninach (osiedle Leszna).
Wieś:* --
Data wykonania zdjęcia:* 1928
Opis zdjęcia:* Straż pożarna w gotowości i w kolorze. Źródło
Zwycięzca losowania:* @dez_
Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link