#nauka

Maszyna do ping-ponga - Rak po e-papierosach - Lata świetlne grzybni | **Czytamy naturę 298**

W 298. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* maszynie do gry w ping-ponga na poziomie zawodowym;

* skutkach rzucenia palenia i przejścia na papierosy elektroniczne;

* łącznej długości wszystkich strzępków grzybni oplatającej naszą piękną planetę.

#ciekawostki #czytamynature #nauka #copernicus #lukaszlamza

https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(26)00918-9/fulltext00918-9/fulltext)

Do tabeli:

Liczba zgonów oraz wskaźniki śmiertelności z powodu raka szyjki macicy w trzech grupach wiekowych (20–24, 25–29 i 30–34 lata) przedstawiono dla 5-letnich okresów kalendarzowych między 2000 a 2024 rokiem na rycinie 1, przy czym zacienienie wskazuje poziom wyszczepienia przeciw HPV. [...] Szczególnie istotne jest to, że w latach 2020–2024 nie odnotowano żadnych zgonów z powodu raka szyjki macicy u kobiet w wieku 20–24 lata, w porównaniu z przewidywanymi 23,1 zgonami na podstawie średniego wskaźnika (0,27 zgonu na 100 000 kobietolat) obserwowanego w latach 2000–2014 — co oznacza redukcję śmiertelności z powodu raka szyjki macicy o 100% (95% przedział ufności: 84–100). W porównaniu z okresem 2000–2014 wskaźniki śmiertelności zmniejszyły się o 80% (95% przedział ufności: 51–94) wśród kobiet w wieku 20–24 lata w latach 2015–2019 oraz o 69% (55–79) wśród kobiet w wieku 25–29 lat w latach 2020–2024. Ponieważ część kobiet w wieku 20–24 lata w okresie 2010–2014 była już zaszczepiona (średnio 24%), przedstawione opisowe redukcje są konserwatywne (ostrożnie oszacowane).

Do wykresu:

Wyniki według poszczególnych lat zgonów przedstawiono na rycinie 2. Warto zauważyć, że początkowo wskaźniki pozostają stosunkowo stałe (nieznacznie spadają u kobiet w wieku 20–24 oraz 30–34 lata, a nieznacznie wzrastają u kobiet w wieku 25–29 lat), a następnie gwałtownie maleją, gdy poziom wyszczepienia osiąga istotną wartość.

Należy zauważyć, że wśród kobiet w wieku 30–34 lata nie tylko mniejszy odsetek był zaszczepiony (nawet w 2024 roku poniżej 50%), ale większość z nich została zaszczepiona w wieku 15–18 lat, kiedy mogły już być zakażone HPV16 i/lub HPV18. W związku z tym skuteczność szczepionki w tej grupie była prawdopodobnie niższa.

Za: https://x.com/Neuropa_/status/2068354884974354504

#szczepienia #zdrowie #medycyna #nauka #wykresy

Jak według was wygląda nauka muzyki i przygotowanie do egzaminu z instrumentu? Ile godzin trzeba przepracować, żeby dostać piąteczkę?

#nauka #muzyka

Obecnie obawiamy się transmisji podczas pracy laboratoryjnej i operacji neurochirurgicznych. Chodzi zwłaszcza o narzędzia używane podczas operacji neurochirurgicznych, ponieważ tkanka nerwowa jest – jeśli chodzi o priony – najbardziej zakaźna.

Zwykła sterylizacja – w tym autoklawowanie – nie niszczy prionów. Priony są niezwykle odporne – rozkładają się dopiero w temperaturze 1000 stopni C.

:exploding_head:

https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C113506%2Cprof-sikorska-mechanizmy-choroby-alzheimera-czy-parkinsona-podobne-do

#nauka #ciekawostki

Antywodór pod lupą - Gołębie nawigują wątrobą - Jaki jest "idealny imigrant"? | **Czytamy naturę 297**

W 297. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* najbardziej precyzyjnym jak dotychczas pomiarze poziomów energetycznych antyelektronów w antywodorze;

* poszukiwania narządu "magnetocepcji" u gołębi - okazuje się, że to chyba wątroba;

* wielkim badaniu ludzkich preferencji odnośnie imigrantów: jakie cechy ma "idealny" imigrant?

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

#astrofizyka #fizyka #astronomia #nauka . źródło

W sobotę o godz. 11 na PGE Narodowym w Warszawie rozpoczął się 29. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik. Hasło tegorocznej edycji to "Z życia wzięte". W programie znalazło się ponad 650 pokazów i eksperymentów naukowych przygotowanych przez 133 instytucje z

Polska energią odnawialną stoi. Nie tylko w zakresie paneli, które odbijają niebo na rozlicznych domach i polach. Także stąd, że naukowiec z Kcyni na Kujawach umożliwił rewolucję krzemową już przed II wojną światową.

Polski chemik odkrył metodę produkcji krzemu może przez przypadek — zanurzone pióro zamiast w atramencie, w stopionej cynie. 100 lat później jego odkrycie zasila panele słoneczne na milionach dachów.

Czochralski nie wiedział, co zrobił. My już wiemy.

https://www.salon24.pl/u/tymoteuszbojczuk/1507972,czochralski-innowacje-krzemowe

#czochralski #polska #nauka #fotowoltaika #energiaodnawialna #krzem #historia #technika #wynalazki #panelesloneczne #bellabs #polscynaukowcy #oze #elektronika #historianauki

....i kto za tym stoi! Wiadomo kto ale warto obejrzeć do końca. #technologia #gps #telekomunikacja #kosmos #satelity #telekomunikacja #rosja #nauka #fizyka #veratisium

Coś w kosmosie od czasu do czasu zakłóca sygnał GPS w całej Europie. Nigdy nie zgadniecie, co to takiego.

https://www.youtube.com/watch?v=tz23G_UXCGA

#ciekawostki #veritasium #nauka

Pamiętacie jak mówiłem o cudownym wynalazku od Donut - baterii ze stałym elektrolitem? I jak wtedy mówiłem, że to bzdura?

No kurła nie zgadniecie.

https://www.youtube.com/watch?v=j5oyVNjrUPI

#nauka #technologia #baterie

Sepsa: błąd twojego leukocytu - Hiperszybka gwiazda - Problem restauracyjny Feynmana | **CN 296**

W 296. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* pierwszych krokach na drodze do sepsy, które mają związek z niewłaściwie zachowującymi się neutrofilami;

* gwieździe, która wystrzeliła z samego centrum naszej galaktyki i frunie teraz z nieprzyzwoitą prędkością;

* wielkim problemie z testowaniem nowych restauracji na wyjeździe: kiedy przestać?

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

#ankieta #farmacja #nauka #biologia #chemia #medycyna #zdrowie

Pytam z ciekawości. Jestem szczupły.

Opublikowałem dwa artykuły o wodzie, które jak się wydaje zostały ciepło przyjęte. Czas wytoczyć cięższe działa. Na początek coś jak esej o początkach geologii jako nauki i powstaniu kilku kluczowych koncepcji więc jest mało dat i nazwisk. Jeżeli ziarno padnie na podatny grunt, to

Hej,
Przeprowadzam badanie do swej magisterki na temat mikropłatności w grach.
Byłbym wdzięczny, ALE TO BARDZO WDZIĘCZNY każdej jednej duszy, która chciałaby poświęcić 10 minut swego żywota na wypełnienie jej.

(Tak, wiem, publikowałem już wpis tydzień temu i dzięki wielu z was zebrałem naprawdę sporo odpowiedzi, ale cały czas mi ich trochę brakuje i byłbym max wdzięczny każdej osobie z osobna, która jeszcze nie wypełniła mej ankiety, za poświęcenie paru minut swego życia na zrobienie tego ;))

Pozdro i thank u from the mountain!

Link do ankiety:
https://psychodpt.fra1.qualtrics.com/jfe/form/SV_6Ev24QVPVRqNlt4https://psychodpt.fra1.qualtrics.com/jfe/form/SV_6Ev24QVPVRqNlt4

#ankieta #gry #staregry #polska #studia #studbaza #psychologia #glupiehejtozabawy #nauka #ciekawostki #magisterka

Muszę skorygować pewną kwestie na którą zwróciła mi uwagę użytkowniczka @gwf-hegel-fangirl w kontekście mojego wpisu dotyczącego absurdów w 3 Rzeszy. Faktycznie opóźnienia z wprowadzeniem samolotu Messerschmitt Me 262 było spowodowane problemami z silnikiem Junkers Jumo 004, a nie z powodu uparcia Hitlera by przerobić ten myśliwiec na bombowiec choć to też był pewien czynnik opóźniający. Doczytałem temat i muszę przyznać się do błędu. Nie było to celowe kłamstwo z mojej strony więc tutaj zarzut był nietrafiony. Tak czy inaczej przepraszam za wprowadzenie w błąd.

#historia #polityka #nauka #militaria #wojsko #technologia

Myszy lubią duże nagrody - Bum w głowę! - Chińskie solanki | **Czytamy naturę 295**

W 295. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* niezwykłym wzroście szybkości uczenia się myszy, gdy znacząco zwiększy im się nagrodę;

* skutkach względnie niegroźnych uderzeń w głowę - zwłaszcza dla mikrobiomu jelitowego;

* "kieszonkach" oceanicznej solanki w wodach podziemnych, ale też o polskiej mapie zbiorników wody podziemnej.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Największe błędy i absurdy 3 Rzeszy

Problemy z zarządzaniem i biurokracją

Polikracja to idealne określenie na system według którego działało to państwo. Termin oznacza w skrócie stan kiedy władza jest rozproszona między różne, często rywalizujące ze sobą instytucje. W przypadku 3 Rzeszy miała miejsce rywalizacja między tradycyjnymi urzędami, a partyjnymi organizacjami o podobnych kompetencjach. Dla przykładu ministerstwo spraw zagranicznych musiało rywalizować z paradyplomatyczną instytucją NSDAP zwaną Dienststelle Ribbentrop którą Ribbentrop zresztą kierował zanim samemu został ministrem do spraw zagranicznych. W kompetencje ministerstwa gospodarki często wchodził Hermann Göring ze swoim Planem Czteroletnim. Na poziomie landów miała miejsce rywalizacja między lokalną administracją, a Gauleiter czyli partyjnymi naczelnikami okręgu.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Gauleiter

Gauleiter miał spory zakres władzy, podlegając wyłącznie centralnym władzom partii.

To podejście znalazło swoje odzwierciedlenie również w trakcie wojny gdy Wehrmacht musiał rywalizować o zasoby dla armii z SS co też prowadziło do licznych patologii. Czemu jednak ta sytuacja miała w ogóle miejsce? W dużej mierze winna była idea socjaldarwinistycznej walki o byt. W tym sensie rywalizacja między instytucjami miała działać pozytywnie i motywująco choć w praktyce wytwarzała jedynie chaos administracyjny i była źródłem marnotrawstwa zasobów.

https://histmag.org/Chaos-i-przyzwolenie-Polikratyczna-struktura-rezimu-hitlerowskiego-do-1939-r-3084

Konkretnym przejawem chaotycznego stylu pracy Hitlera było wytworzenie się tzw. dżungli organizacyjnej w ramach systemu zarządzania państwem przez kadrę urzędniczą. Podział funkcji pomiędzy poszczególnymi agendami egzekutywy nie był transparentny i absolutnie uporządkowany. Stanowił wręcz poplątany amalgamat niejednokrotnie sprzecznego systemu kompetencji organów państwowych, resortów rządowych czy ogniw partyjnych, w którym trudno było dojść do ładu. Spiritus movens całej tej skomplikowanej machiny biurokratycznej zredukowane zostało do aksjomatu niekończącej się darwinowskiej walki o byt, zakładającej w tym wypadku wściekłą konkurencję o wpływy i rozdział obowiązków na każdym szczeblu hierarchii administracyjnej.

Hitler lubił np. przydzielać jednocześnie dwóm urzędnikom z różnych departamentów takie samo zadanie, przy czym nie notyfikował im o ich stosunku subordynacji, co prowadziło zazwyczaj do nieładu kompetencyjnego i podstawiania sobie nawzajem stołków przez skorych do intryg aparatczyków.

To jednak nie koniec problemów z administracyjnych które Hitler powodował. Na popularności zyskało hasło Dem Führer entgegenarbeiten które wygłosił jeszcze w 1934 roku niemiecki polityk Werner Willikens.

https://en.wikipedia.org/wiki/Werner_Willikens

His phrase "working towards the Führer", which he used in a 1934 speech, has become a common description of Nazi bureaucracy.

Hitler nie lubił pracy papierkowej i zamiast wydawać konkretne polecenia na papierze często ograniczał się do rzucania luźnych uwag przy obiedzie, a zadaniem urzędników było interpretować co ich Führer miał na myśli. W porównaniu do niego Stalin wydawał się być tytanem uporządkowanej pracy i mistrzem zarządzania biurokracją. Oczywiście ten styl rządzenia w 3 Rzeszy powodował liczne problemy. Urzędnicy często podejmowali działania które miały być zgodne z wolą Hitlera nawet jeśli ten w ogóle się nie wypowiadał na dany temat.

https://histmag.org/Chaos-i-przyzwolenie-Polikratyczna-struktura-rezimu-hitlerowskiego-do-1939-r-3084

Niechęć Hitlera do regularnej pracy i zwykła fizyczna niemożność kontrolowania wszystkiego osobiście przez niego, powodowały, że akolici wodza podejmowali często oddolne prywatne inicjatywy, nasycone w większości głębokim radykalizmem, których priorytetem było antycypowanie woli Führera i przypodobanie się jemu. Wynikiem ich działań było opracowywanie różnorodnych kazuistycznych projektów ustawodawczych, które, zdaniem współpracowników tyrana, były koherentne z wizjonerskimi wyobrażeniami Hitlera. Powoływali się potem na Hitlera, mimo, że nikt wcale nie było pewne, czy wódz naprawdę wyartykułował rzekomy dezyderat.

Ogólnie więc borykano się dosłownie z biurokratycznym piekłem choć propaganda mówiła o niezwykle sprawnej, biurokratycznej maszynie. To wręcz zadziwiające, że ten reżim był wstanie tak długo funkcjonować i prowadzić później skutecznie wojnę choć w dużej mierze jest to zasługa Speera który faktycznie był niezwykle skuteczny w kontekście organizacyjnym, ale on został ministrem uzbrojenia i amunicji dopiero w 1942 roku czyli zdecydowanie zbyt późno. To jednak nie koniec absurdów w nazistowskim państwie. Ideologia bowiem podobnie jak w ZSRR uderzała również w naukę.

Problem z pseudonauką w 3 Rzeszy

Pojęcie Deutsche Physik które zrodziło się w niemieckim środowisku fizyków na początku lat 30. wyrażało absudalny podział na fizykę aryjską i żydowską. Wiele dziedzin nauki jak teorie Einsteina było zwalczanych choć to one potem były kluczowe dla opracowania bomby atomowej.

https://en.wikipedia.org/wiki/Deutsche_Physik

Deutsche Physik was opposed to the work of Albert Einstein, who was ethnically Jewish, and other modern theoretically based physics, which was disparagingly labeled "Jewish physics" (German: Jüdische Physik).

Miało to więc negatywne skutki, ale to nie koniec. Na popularności w 3 Rzeszy zdobyła też tak zwana pseudonaukowa teoria lodowa wymyślona w 1894 roku przez austriackiego inżyniera Hansa Hörbigera.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Teoria_lodowa

Teoria lodowa zakłada, że lód jest podstawową substancją wszystkich procesów zachodzących w kosmosie, a jego największe pokłady znajdują się na księżycu, Drodze Mlecznej i w eterze kosmicznym. Oprócz wyjaśniania wszystkich zjawisk astronomicznych, geologicznych i meteorologicznych teoria lodowa odgrywała rolę także podwalin pod nową "kulturową historię kosmiczną", tworząc nowy obraz świata nazwany przez Hörbigera "astronomią tego, co niewidzialne".

W tym okresie teoria lodowa miała swoich zwolenników w środowisku nazistowskim i ich organizacji "badawczej" Ahnenerbe. Teoria była propagowana jako "niemiecka antyteza do żydowskiej teorii względności" w późnych latach 20. XX w. W 1931 roku, po śmierci Hörbigera zwolennicy teorii lodowej postanowili, że w obliczu zmieniającej się sytuacji politycznej w Niemczech włączą teorię do Narodowego Socjalizmu, co doprowadzi do jej powszechnej akceptacji.

Walka z "Jüdische Physik" i promowanie takich pseudonaukowych teorii raczej nie sprzyjało rozwojowi nauki tego kraju. Wyjazd wielu wybitnych naukowców z których część miała żydowskie pochodzenie również. Dotyczyło to także kwestii militarnych. Naziści uwielbiali topić potrzebne zasoby na stworzenie cudownej broni czyli Wunderwaffe. Sprowadzało się to do tworzenia różnych, mało praktycznych projektów jak wielkie Superczołgi i działa samobieżne, wielkie działa artyleryjskie (Schwerer Gustav, V-3) czy pociski V-1 i V-2 (koszt programu miał prawie dorównywać amerykańskiemu projektowi atomowemu). Żadna z tych broni nie miała zbyt wielkiego, realnego wpływu na przebieg wojny. Niemiecki program atomowy który faktycznie mógłby nazistom pomóc nie był z kolei traktowany przez Hitlera jako priorytet i był prowadzony niezależnie przez kilka różnych, rywalizujących instytucji.

https://en.wikipedia.org/wiki/German_nuclear_program_during_World_War_II

The program was split up among nine major institutes where the directors dominated research and set their own objectives. Subsequently, the number of scientists working on applied nuclear fission began to diminish as many researchers applied their talents to more pressing wartime demands. The most influential people in the Uranverein included Kurt Diebner, Abraham Esau, Walther Gerlach, and Erich Schumann. Schumann was one of the most powerful and influential physicists in Germany. Diebner, throughout the life of the nuclear weapon project, had more control over nuclear fission research than did Walther Bothe, Klaus Clusius, Otto Hahn, Paul Harteck, or Werner Heisenberg. Esau was appointed as Reichsmarschall Hermann Göring's plenipotentiary for nuclear physics research in December 1942, and was succeeded by Walther Gerlach after he resigned in December 1943.

Również wygląda na to, że SS prowadziło niezależne badania na tym polu.

https://historia.rp.pl/historia/art4744371-najwieksze-laboratorium-iii-rzeszy-odkryte-w-austrii

Laboratorium należało do SS. Na jego czele stał gen. Hans Kammler, który podlegał bezpośrednio Heinrichowi Himmlerowi. Celem programu było umieszczenie głowic z bronią masowego rażenia na przerobionych rakietach V-2.

Nie można też zapominać o niemieckiej poczcie. Minister poczty Wilhelm Ohnesorge finansował w tym temacie badania Manfreda von Ardenne.

https://en.wikipedia.org/wiki/Manfred_von_Ardenne

From 1928 to 1945, he directed his self-funded and private research laboratory Forschungslaboratorium für Elektronenphysik, where he developed and invented many techniques used in modern physics.

Sytuacja więc była absurdalna. Oprócz omówionych tu kwestii warto wspomnieć sytuacje z Messerschmittem Me 262 czyli myśliwcem z napędem odrzutowym który był dużo szybszy od samolotów Alianckich. Mógł zostać wprowadzony dużo wcześniej, ale Hitler uparł się by przerobić go na bombowiec. Końcowo więc wprowadzono go dopiero w 1944 roku czyli zdecydowanie zbyt późno. Inny poważny błąd Hitlera to wstrzymanie mobilizacji kobiet do pracy w fabrykach jak to robiono w Wielkiej Brytanii czy ZSRR w imię prowadzenia polityki Kinder, Küche, Kirche. W skrócie kobiety miały siedzieć w domu i w kuchni czyli robić coś co dziś promuje skrajna prawica. Oczywiście miało to bardzo negatywny skutek dla przemysłu w czasie wojny.

Wnioski

Wniosek jest jeden i to bardzo prosty. Dyktator który nie umie być pragmatyczny i nie ma wyrobionej dyscypliny pracy to kiepski dyktator. W czasie pokoju wiele takich błędów może być maskowanych przez skuteczną propagandę, ale wojna z kolei to bóg sprawiedliwy i surowy który nie wybacza błędów. Obecna wojna na Ukrainie też jest tego przykładem.

#historia #polityka #nauka #militaria #wojsko #technologia

Niespodzianka! Jak co tydzień nowa zajawka, tym razem będzie to odcinek podcastu. O entropii, pięknym głosem przeczytane, pięknym, bo fizycznym, a nie jakieś tam cyferki i literki. Mam nadzieję, że sie spodoba! https://open.spotify.com/show/3ipBwGG0D20NB8HDHroZ94 Link do tematu na blogu:

Kolejna analiza od #scifun

#nauka
https://youtu.be/A5nRCzPuovk?is=01iaH9r4gFdxiD6H