#historia

Cesarz, który wymyślił nowe litery. Zapomniana reforma alfabetu Klaudiusza

Cesarz Klaudiusz, uznawany przez współczesnych za niegroźnego dziwaka, jąkałę i domowego uczonego, po niespodziewanym objęciu władzy w 41 roku n.e. zaskoczył Rzym decyzją, o której dziś pamięta niewielu nawet wśród miłośników antyku. Wprowadził do alfabetu łacińskiego trzy zupełnie nowe litery i za pomocą cesarskiego dekretu próbował narzucić ich używanie w oficjalnych dokumentach oraz na budynkach publicznych. Reforma przetrwała dokładnie tyle, ile trwało jego panowanie.

Zainteresowania Klaudiusza wykraczały daleko poza politykę i administrację. Jeszcze przed objęciem tronu spisał gramatykę etruską oraz obszerną historię Kartaginy, a także własną autobiografię. Żadne z tych dzieł nie zachowało się do naszych czasów w całości, jednak ich istnienie potwierdzają relacje Swetoniusza i Tacyta. Był to więc władca o niecodziennym dla rzymskiego arystokraty zacięciu filologicznym, traktujący język łaciński nie jako coś niezmiennego, lecz jako system wymagający poprawek.

Klaudiusz uważał, że klasyczny alfabet łaciński ma poważne braki fonetyczne. Zaproponował trzy nowe litery, tzw. litery klaudiańskie (litterae Claudianae). Pierwszą z nich było odwrócone F, zwane digamma inversum, oznaczające spółgłoskowe „w” – w klasycznej łacinie ten sam znak służył zarówno do zapisu samogłoski, jak i spółgłoski, co prowadziło do licznych niejednoznaczności. Drugą literą był znak przypominający odwrócone C połączone z S, oddający dźwięk pośredni między „ps” i „bs”. Trzecia, tzw. sonus medius, miała zapisywać głoskę pośrednią między krótkim „i” a „u”, którą Klaudiusz słyszał na przykład w wyrazie optimus.

To, co odróżnia tę historię od zwykłej ciekawostki biograficznej, to fakt, że reforma nie pozostała na papierze. Jako cesarz Klaudiusz dysponował realną władzą wykonawczą i skorzystał z niej także w sprawach języka. Nowymi literami nakazał zapisywać dokumenty urzędowe, a inskrypcje z ich użyciem wyryto na budynkach publicznych, między innymi w Rzymie i Ostii. Część z nich zachowała się do dziś i można je oglądać w zbiorach epigraficznych – nie jest to więc anegdota bez pokrycia w źródłach materialnych, lecz udokumentowany fakt historyczny.

Reforma nie przyjęła się jednak poza kręgiem dworskim. Skrybowie i rzemieślnicy zajmujący się odlewaniem czcionek oraz kutymi w kamieniu inskrypcjami niechętnie wprowadzali nowe znaki, a zwykli mieszkańcy Rzymu w codziennym piśmie po prostu ich nie stosowali. Gdy Klaudiusz zmarł w 54 roku n.e., litery klaudiańskie zniknęły niemal natychmiast wraz z nim. Żaden z jego następców nie podjął próby ich przywrócenia.

Historia liter Klaudiusza pokazuje ciekawy paradoks władzy absolutnej. Cesarz, który mógł kazać stracić senatora bez procesu, okazał się bezsilny wobec czegoś tak pozornie błahego jak przyzwyczajenia skrybów i codzienna praktyka pisarska. Alfabet, w przeciwieństwie do prawa czy administracji, okazał się odporny na dekret, ponieważ jego trwałość opiera się nie na przymusie, lecz na zbiorowym nawyku, którego nawet cesarz nie był w stanie zmienić siłą rozkazu.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/cesarz-ktory-wymyslil-nowe-litery-zapomniana-reforma-alfabetu-klaudiusza/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rozbity samolot He 111 na plaży La Concha w San Sebastián w Hiszpanii, 7 maja 1945 r. Samolotem tym leciał Léon Degrelle - belgijski polityk i wojskowy o poglądach faszystowskich, założyciel ruchu Christus Rex (xD) i kolaborant nazistowskich Niemiec. Po wojnie został zaocznie skazany na śmierć, jednak zdołał uciec do Hiszpanii.

Podczas lotu do Hiszpanii jego Heinkel He 111 rozbił się podczas lądowania na plaży w San Sebastián. Degrelle przeżył katastrofę, a frankistowskie władze odmówiły jego ekstradycji. Ostatecznie osiadł w Madrycie, gdzie pod przybranymi nazwiskami prowadził życie przedsiębiorcy. Przez lata kilkukrotnie podejmowano próby jego porwania lub zamachu.

Po wojnie pozostał aktywnym działaczem neofaszystowskim i propagatorem negacjonizmu Holocaustu.

#historia #iiwojnaswiatowa #ciekawostki

Jeszcze w połowie XVII wieku p.n.e. Hetyci byli podzieleni na niewielkie miasta-państwa. Wkrótce stworzyli potężne państwo i ruszyli na podbój kolejnych ziem. Dlaczego ich ekspansja skierowała się właśnie na zachód?\ \ #ciekawostkihistoryczne #historia #bliskiwschod #starozytnosc

Ale żeby pizzę nazywać imieniem Ministerstwa Bezpieczeństwa Wewnętrznego NRD, kto to słyszał?
#heheszki #historia #niemcy

23 sierpnia 1939 roku III Rzesza i Związek Sowiecki podpisały w Moskwie pakt o nieagresji, który przesądzał o wybuchu II wojny światowej. Dokument decydował m.in. o podziale terytorium Polski. Granica stref wpływów obu mocarstw miała przebiegać na linii rzek Narwi, Wisły i Sanu. Z tego

Półwysep Helski kojarzy się dziś przede wszystkim z nadmorskim wypoczynkiem. W okresie międzywojennym miał też inne, ważniejsze znaczenie. Dla odrodzonej Rzeczypospolitej Hel stanowił jeden z najważniejszych punktów strategicznych nad Bałtykiem – naturalną osłonę dla rozwijającej

W sobotę przypada 106. rocznica bitwy z bolszewikami o Białystok z 22 sierpnia 1920 roku - zwycięskiej i uważanej przez historyków za największą w dziejach tego miasta. Pod pomnikiem marszałka Józefa Piłsudskiego i w innych miejscach pamięci przedstawiciele władz złożyli wieńce i

Cześć! Przygotowałem nowy materiał historyczno-ekonomiczny, który mocno zmienia perspektywę na to, jak funkcjonuje państwo. :scroll::classical_building:

Czy wiedzieliście, że przez pierwsze 124 lata swojego istnienia Stany Zjednoczone w ogóle nie posiadały podatku dochodowego?

Państwo finansowało armię, infrastrukturę i ekspansję na cały kontynent ani razu nie dotykając pensji zwykłego obywatela. Wszystko opierało się na cłach, sprzedaży ziemi oraz krótkotrwałych podatkach wojennych.

W filmie opowiadam m.in. o tym:

• Jak podatek od whiskey omal nie rozbił młodego państwa.

• Dlaczego 16. poprawka z 1913 roku zmieniła Amerykę na zawsze.

• Jak klasyczny "tymczasowy podatek" stał się najtrwalszym elementem architektury finansowej.

:clapper: Zapraszam do oglądania i słuchania:

https://www.youtube.com/watch?v=uaQ4IljN3II

Będę bardzo wdzięczny za opinie i dyskusję w komentarzach!

#historia #ciekawostki #podatki #ekonomia #tworczoscwlasna #usa #nauka

Niezwykłe znalezisko trafiło do Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie. Na miejscowym złomowisku odnaleziono żelazne umbo z kolcem, czyli centralne okucie tarczy pochodzące z II wieku.. W jego wnętrzu zachowały się przepalone ludzkie kości. Na zabytek natrafił mężczyzna

Mazowsze jako kraina geograficzna i polityczna wiąże się z historią Polski od samych jej początków. Zastanówmy się jednak, co działo się na tych ziemiach przed włączeniem ich w obszar państwa Piastów?\ \ #historia #ciekawostkihistoryczne #polska #archeologia

Samoloty C-47 Skytrain z 439. Grupy Transportowej przygotowują się do transportu 82. Dywizji Powietrznodesantowej do Nijmegen w ramach operacji Market Garden, Juvincourt-et-Damary, Francja, 8–17 września 1944 r.

#iiwojnaswiatowa #lotnictwo #historia

Przeżyła dwie wojny światowe, epidemię Covid-19 w wieku 110 lat, a jeszcze jako 97-latka z powodzeniem prowadziła samochód. Ethel Caterham, najstarsza żyjąca osoba na świecie, kończy właśnie 117 lat. Osobiście pamięta czasy sprzed I wojny światowej i jest ostatnią żyjącą poddaną

Lexus IS to blisko trzydzieści lat historii, ponad 1,3 mln sprzedanych aut globalnie i niesamowite wersje, które zapisały się w historii motoryzacji, jak IS F z pięciolitrowym silnikiem V8 czy IS C, czyli kabriolet ze składanym elektrycznie twardym dachem i miejscem dla czterech osób. W 2001

Śladem żeglarza Wulfstana, ponad tysiąc lat po nim, odbyliśmy podróż przez Morze Estyjskie, w górę rzeki Ylfing, do wspaniałego miasta Truso.

W drodze powrotnej gnała i dogoniła nas ulewa. Zerwał się wiatr i fale. Pierwszy raz w życiu przeżyłam takie bujanie na turystycznym stateczku. Było za⁎⁎⁎⁎ście.

A naszyjnik akurat z wystawy związanej z Gotami.

#archeologia #historia

KONKURS: Orły imperium. Tom 24

Do wygrania 3 egzemplarze książki „Orły imperium. Tom 24”. Pozycja to kolejna część popularnej powieści historycznej, tocząćej się w czasach panowania Nerona, w której główni bohaterowie walczą o przetrwanie i próbują powstrzymać chaos ogarniający Rzym. Książka jest nagrodą w konkursie, którego organizatorem jest IMPERIUM ROMANUM. Co trzeba zrobić, aby móc się cieszyć z nagrody?

Aby wziąć udział w konkursie, należy w terminie do 3 września 2026 r.:

+ napisać ciekawostkę dotyczącą świata antycznych Rzymian lub w jakiś sposób powiązaną z rzymską historią. Trzy najciekawsze teksty zostaną nagrodzone książkami, a ich prace zostaną opublikowane na stronie IMPERIUM ROMANUM.

Teksty, wraz z imieniem, nazwiskiem i adresem zamieszkania uczestnika (przesłane dane zostaną wykorzystane jedynie w wypadku wygranej w konkursie – przekażę je wtedy sponsorowi, by mógł przesłać nagrody, a same imiona i nazwiska zwycięzców opublikuję), należy wysłać zgłoszenie na adres: konkurs@imperiumromanum.pl, umieszczając w tytule maila: „Orły imperium. Tom 24”. Praca musi spełniać wymogi edytorskie.

Wśród uczestników, którzy nadeślą najciekawsze prace, wybrane zostaną zgodnie z regulaminem

+ 3 egzemplarze książki „Orły imperium. Tom 24” autorstwa Simona Scarrowa

Fundatorem nagród jest Wydawnictwo Publicat -> https://publicat.pl/

https://imperiumromanum.pl/konkurs/konkurs-orly-imperium-tom-24/ ‎

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu #konkurs

Wycieczka do Biskupina i Ostrowa Lednickiego, przy okazji historyczny piastowski Żółciak :)

#historia #wycieczka #grzyby

Dziś Askur Yggdrasils jest ciekawym, choć mało znanym przykładem RPG-a.

#ciekawostki #islandia #historia #rpg #gry #gryrpg #gryfabularne #grybezpradu

Czy Szczerbiec naprawdę wyszczerbił się o Złotą Bramę w Kijowie?

Legenda mówi, że w 1018 roku Bolesław Chrobry, po zdobyciu Kijowa, uderzył mieczem w Złotą Bramę na znak triumfu. To właśnie od tej szczerby broń miała otrzymać nazwę Szczerbiec.

Sam fakt zdobycia Kijowa przez Chrobrego jest bezsporny. Problem w tym, że Szczerbiec przechowywany dziś na Wawelu powstał znacznie później, już po jego wyprawie.

Również Złota Brama, o której mówi legenda, nie była wtedy jeszcze gotowa

https://polskieradio24.pl/artykul/3222652%2Cwyprawa-kijowska-boleslawa-chrobrego-zapelniony-skarbiec-i-pohanbiona-ruska-ksiezniczka

PS: Zapraszam do obserwowania tagu #aktajakuba

#historia

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje

Miasto:* --

Wieś: [Łagów](https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ag%C3%B3w_(powiat_%C5%9Bwiebodzi%C5%84ski)) – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Łagów, na terenie [Łagowskiego Parku Krajobrazowego](https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81agowsko-Sul%C4%99ci%C5%84ski_Park_Krajobrazowy). Łagów [prawa miejskie](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawa_miejskie) posiadał w latach 1727–1931. Obecnie jest miejscowością wypoczynkową i turystyczną, usytuowaną nad dwoma jeziorami [Pojezierza Łagowskiego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pojezierze_%C5%81agowskie) : [Trześniowskim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ciecz_(jezioro)) i [Łagowskim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jezioro_%C5%81agowskie). Dewizą wsi jest _Perła_ [_Ziemi Lubuskiej_](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ziemia_lubuska), oznaczająca, że Łagów jest najładniejszą miejscowością tego regionu. Pierwsze zapisane informacje o tym [przysiółku](https://pl.wikipedia.org/wiki/Przysi%C3%B3%C5%82ek) pochodzą z 1251. Pierwotnie wieś była własnością [templariuszy](https://pl.wikipedia.org/wiki/Templariusze), a od 1285 była siedzibą [komandorii](https://pl.wikipedia.org/wiki/Komturia) tego zakonu. W 1300 osada została przejęta przez panów brandenburskich, oraz tego samego roku sprzedana Albertowi von Klepitz przez trzech margrabiów. Niedługo potem [margrabia](https://pl.wikipedia.org/wiki/Graf_(tytu%C5%82_szlachecki)) rządzący tamtymi terenami sprzedał Łagów [zakonowi joannitów](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zakon_Malta%C5%84ski), który miał największy wpływ na rozwój wsi. W Łagowie znajduje się zamek joannitów. Budowę zamku rozpoczęto w XIV wieku. Zamek został postawiony na wzgórzu. W latach 1758 i 1842 wieża zamku została uszkodzona przez pożary. Łagów miał prawa do przyjęcia praw miejskich i stało się to w 1727. Jednym z ważniejszych wydarzeń gospodarczych była budowa [linii kolejowej Toporów – Międzyrzecz](https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_kolejowa_nr_375) w 1909, ze stacją w Łagowie. Uroczyste otwarcie linii kolejowej nastąpiło w dniu 1 sierpnia 1909. Z powodu urozmaiconej rzeźby terenu, budowniczowie łagowskiej kolei często stawali przed dużymi problemami. Widoczne ślady rozwiązań inżynieryjnych to liczne nasypy, wykopy i wiadukty. Najciekawszą jednak budowlą jest znajdujący się w Łagowie wiadukt rozpięty nad drogą do [Żelechowa](https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBelech%C3%B3w_(wojew%C3%B3dztwo_lubuskie)) (ul. Mostowa). Wiadukt powstał w 1909. Różnica między powierzchnią drogi a poziomem torów wynosi 25 m. Cały wiadukt ma długość 40 m. Mimo tego miasto nie rozwinęło się i ze względu na niewielkie rozmiary (w 1905 roku liczyło 428 mieszkańców) 16 maja 1931 Łagów utracił prawa miejskie. W 1945 niezniszczona poważnie miejscowość została włączona do Polski. Jej dotychczasowych mieszkańców wysiedlono do Niemiec. Mimo głębokich zmian Łagów utrzymał swoją rekreacyjną funkcję, potwierdzoną budową ośrodków wypoczynkowych. W parku krajobrazowym sąsiadującym z zamkiem nad Jeziorem Trześniowskim znajduje się [amfiteatr](https://pl.wikipedia.org/wiki/Amfiteatr) z 1969. W amfiteatrze co roku odbywają się pokazy filmów – [Lubuskie Lato Filmowe](https://pl.wikipedia.org/wiki/Lubuskie_Lato_Filmowe). Zabytki:* kościół parafialny pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, z XIX wieku, przebudowany w 1876, zamek joannitów), założony na planie czworoboku z narożną, wysoką na 35 metrów wieżą. Wewnątrz sala gotycka ze sklepieniem wspartym na jednym filarze i sala z barokowym kominkiem z około 1740. Obecnie hotel. Brama Marchijska, zwana też Niemiecką lub Berlińską, murowano-szachulcowa, pochodząca z XVI-XVIII wieku, druga brama obronna Łagowa. Brama Polska, zwana też Poznańską, murowano-szachulcowa, jedna z obronnych bram Łagowa pochodząca z XV wieku, przebudowana w XVI wieku.

Data wykonania zdjęcia:* 1950

Opis zdjęcia:* Łagów, widok z wieży zamkowej. W tle wiadukt kolejowy. Źródło

Zwycięzca losowania:* @KatieWee

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#suseuspamuje #hejtolosauth

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne

Codziennie lub w miarę możliwość będę wrzucał jakieś historyczne zdjęcie z jakiejś miejscowości w Polsce.*

Aby wziąć udział w losowaniu miejscowości wystarczy wygrzmocić ten wpis.*

O nazwę miejscowości będę pytał po wylosowaniu pioruna z tego wpisu poprzez [hejto los](https://hejto-los.pl/) .*

Losowanie odbywać się będzie po godzinie 20, jeśli osoba biorąca udział w losowaniu wie, że może być niedostępna po tej godzinie, proszę niech profilaktycznie zostawi komentarz z nazwą miasta lub wsi w tym wpisie.*

* Nie ma ograniczeń dla użytkowników, można plusować ten wpis za każdym razem nawet jeśli już wygrałeś, i można cały czas prosić o zdjęcie z tego samego miasta nawet jeśli już zostało wylosowane, a jeśli się zdarzy że nie ma już zdjęć z danej miejscowości to użytkownik zostanie poproszony o podanie nazwy innej miejscowości.

* Dopuszczam możliwość wpisania nazwy jakiejś wsi, ale nie obiecuje że znajdę zdjęcie z tej miejscowości oraz proszę o podanie dokładniejszych danych jak np. powiat i województwo.

* Dziś pod wieczór zrobię losowanie, a jutro z rana dodam zdjęcie z opisem.

Brak odpowiedzi i brak podania nazwy miasta przez wylosowaną osobę w godzinach między 20 a 9 rano*, będzie skutkował tym że OP sam wybiera za wylosowanego miejscowość albo nie wybiera i nic nie ma.