Nauka Domyślna

DLACZEGO SZYMPANSY NIE MOGĄ NAUCZYĆ SIĘ POROZUMIEWAĆ TAK, JAK MY (JĘZYKA)?

Możliwe, że pierwszy z dwóch wpisów, trochę pod siebie. Przetłumaczę wam tekst z bloga dr Herberta S. Terracea, który zajmował się tym tematem przynajmniej przez ostatnie 40 lat. W nawiasach dałem wyjaśnienia, które pomogą wam niektóre fragmenty lepiej zrozumieć.

Czterdzieści lat temu opublikowałem artykuł "Czy szympans może stworzyć zdanie?". Moja odpowiedź brzmiała zdecydowanie: "Nie". W tamtym czasie wniosek ten był kontrowersyjny. Była to również wiadomość z pierwszych stron gazet, ponieważ inni psychologowie twierdzili, że szympansy w rzeczywistości mają pewne zdolności językowe.

Dlaczego ja i inni psychologowie byliśmy zaniepokojeni zdolnościami językowymi szympansa? Powód był bardzo prosty. Podążając za B.F. Skinnerem, behawioryści uważali, że używanie języka przez człowieka można wyjaśnić jako zachowanie uwarunkowane. Byłem jednym z tych behawiorystów. Jeśli Skinner miał rację, dlaczego nie uwarunkować naszego najinteligentniejszego żyjącego przodka do nauki języka?

[ Jak dziecko mówi słowo mama i otrzyma pozytywną reakcję, to będzie je powtarzać i tak możecie rozumieć zachowanie uwarunkowane w przypadku języka. ]

Noam Chomsky zakwestionował ten pogląd i argumentował, że język jest unikalnie ludzki. Dowody przeciwne byłyby znaczące, ponieważ kwestionowały by pogląd Darwina, że język, podobnie jak wszystkie inne zdolności intelektualne, wyewoluował. Jeśli język nie wyewoluował, to w jaki inny sposób się pojawił?

Wszystkie próby nauczenia szympansów posługiwania się językiem mówionym napotykały na ten sam problem: słabo rozwinięty aparat artykulacyjny szympansów. Szympansy nie są w stanie wytwarzać dźwięków (fonemów), które składają się na ludzki język. (Na tym blogu będę miał tylko miejsce na opisanie prób nauczania Amerykańskiego Języka Migowego (ASL), języka gestów używanego przez setki tysięcy osób niesłyszących. Jak jednak wyjaśnię w następnym blogu, moje wnioski dotyczące niezdolności szympansa do nauki ASL odnoszą się również do wszystkich innych prób nauczenia zwierząt posługiwania się językiem).

W moim projekcie pracowałem z małym szympansem płci męskiej, którego nazwałem Nim Chimpsky. Był on wychowywany w nowojorskiej kamienicy przez rodzinę, która znała język migowy, a także był uczony migać przez wolontariuszy. Nim nauczył się swojego pierwszego znaku, drink (pić, napój), gdy miał cztery miesiące.

W ciągu następnych trzech i pół roku nauczył się 127 innych znaków. Najbardziej zaskakująca była jego "spontaniczna" umiejętność łączenia znaków w proste zdania. Na przykład, na zdjęciach pokazanych poniżej, Nim miga hug cat, aby bawić się z kotem.

Ta i inne kombinacje stworzone przez Nima były podstawą artykułu, który przesłałem do Science, w którym twierdziłem, że szympans może stworzyć zdanie. Jako dowód załączyłem powyższe zdjęcia. Jednak szokujące odkrycie skłoniło mnie do wycofania artykułu w trakcie jego recenzji. Podczas oglądania nagrań wideo w zwolnionym tempie, na których Nim wchodzi w interakcje ze swoimi nauczycielami. Zauważyłem, że większość jego znaków była podpowiadana przez nauczycieli.

Kiedy obserwowałem migającego Nima, zdałem sobie sprawę, że patrzę na niego przez narzucony sobie teleobiektyw. Dotyczyło to również jego nauczycieli i panelu recenzentów z NIH prowadzonego przez tłumacza ASL. Ponieważ myśleliśmy, że obserwujemy szympansa, który tworzy historię za pomocą języka migowego, nasze oczy były skupione na Nimie z wyłączeniem wszystkiego innego.

Co się stanie, gdy widok zostanie zmieniony z teleobiektywu na szerokokątny? Niżej są te same zdjęcia, na których zidentyfikowano znaki nauczyciela.

Na lewym górnym zdjęciu nauczyciel miga "you" (ty), na co Nim odpowiada "me" (ja). Na zdjęciu w prawym górnym rogu nauczycielka ma zamiar wykonać znak imienia Nima, który Nim wykonałby drapiąc się po czole literą n. Nim jej przerwał, migając "hug" (przytul), znak "dzikiej karty", który był często używany do uzyskania nagrody. W lewym dolnym panelu nauczyciel pokazał "who" (kto)? zanim Nim odpowiedział kot.

W tym i w setkach innych przypadków nauczyciele Nima przewidzieli, co może zamigać i wykonali te znaki ułamek sekundy przed nim. Udokumentowałem te interakcje i inne, które znalazłem w filmach szympansów i ich trenerów, np. Washoe i jej trenerki Beatrice Gardner, i przesłałem nowy artykuł do Science. Był to artykuł, do którego odniosłem się w pierwszym zdaniu tego bloga.

W tym momencie czytelnik może się zastanawiać: Dlaczego Nim migał? Po latach obserwacji Nima i innych szympansów, które nauczyły się migać, jedyną odpowiedzią, jaką znam, jest uzyskanie nagrody.

Rozważmy, co dzieje się podczas typowej sesji treningowej. Nauczyciel ma dostęp do wielu nagród - na przykład jedzenia, napojów, przytulania, zabawek, książek z obrazkami, możliwości zabawy z kotem itd. Nim zazwyczaj próbuje zdobyć takie nagrody bez migania. Gdy mu się to nie udaje, nauczyciel prosi go o miganie. Przy takich okazjach Nim często wyciągał ręce jako zaproszenie dla nauczyciela, by uformował z nich wymagany znak. Innym razem Nim naśladuje znak nauczyciela.

Problem z tymi metodami nauczania polega na tym, że fizyczna nagroda jest jedyną motywacją dla Nima do migania. Stoi to w jawnej sprzeczności z doświadczeniami niemowląt, które zaczynają tworzyć słowa na początku drugiego roku życia. Zazwyczaj słowa te są nazwami przedmiotów, na które niemowle i rodzic wspólnie zwracają uwagę.

Gdyby wypowiedzi niemowląt ograniczały się do żądania nagród, nigdy nie nauczyłyby się języka. Umiejętność nazywania przedmiotów lub zdarzeń wydaje się być całkowicie nieobecna u szympansów i jest najlepszym znanym mi wyjaśnieniem ich niezdolności do nauki języka.

Wracając do pytania postawionego w moim artykule naukowym, Chomsky miał rację, że szympansy nie potrafią tworzyć zdań. Ale miał rację z niewłaściwego powodu. Nie chodzi o to, że szympansy nie mogą nauczyć się gramatyki. Nie mogą nawet nauczyć się słów. Zanim niemowlę wyprodukuje pierwsze słowa, zwykle w wieku 12 miesięcy, doświadcza dwóch specjalnych niewerbalnych relacji z rodzicami, które są wyjątkowo ludzkie. Te doświadczenia, które są królewską drogą do języka, będą tematem przyszłego bloga.

Nie wiem jeszcze, czy część 2 będę tłumaczył, chyba że z nieznanych mi powodów ten wpis osiągnie jakiś fajny wynik. Hasło na dziś to: "Owce w nocy nie śpią". Ciekawe, czy ktokolwiek doczyta do końca. XD

----------------------------
https://www.psychologytoday.com/gb/blog/the-origin-words/201910/why-chimpanzees-cant-learn-language-1

> #sowietetate < tag do obserwowania i blokowania
#nauka #ciekawostki #jezyk #szympansy #psychologia #lingwistyka #ewolucja

Naukowcy z IDEAS NCBR wykorzystują sztuczną inteligencję i teledetekcję do tworzenia cyfrowych modeli lasów. Można w ten sposób monitorować kondycję drzew, oceniać bioróżnorodność leśnych ekosystemów i obserwować ich zmiany. #las #sztucznainteligencja #nauka

W programie: profilaktyka korzystania z sieci przez dzieci i dorosłych sposoby na walkę z dezinformacją i krzywdzeniem w sieci metody działania w świecie pełnym profilowania i algorytmów celowanych Nad tworzeniem programu czuwała Magdalena Bigaj, autorka (w mojej opinii) świetnej

Naukowcy opracowali nową, bardzo obiecującą, terapię otyłości, która prowadzi do większej utraty masy ciała u myszy niż jakiekolwiek istniejące metody leczenia. Podejście opiera się o przemycanie do ośrodka głodu w mózgu małych cząsteczek, które wpływają na neuroplastyczność

Badania geologiczne odsłoniły dawną odnogę Nilu, którą starożytni egipscy konstruktorzy mogli używać do transportu materiałów potrzebnych do budowy piramid. Dawno wyschnięta odnoga ma 64 kilometry długości i została nazwana przez odkrywców Ahramat, co oznacza w języku arabskim

NASA DC-8, największe latające laboratorium naukowe, zakończyło swoje misje po 37 latach służby. Czy przyszłe technologie dorównają jego wkładowi w naukę?

Czwarty raz w tym roku wysiałem na balkonie Maciejkę. Strona południowo-zachodnia. Za każdym razem bardzo szybko kiełkuje, wyrasta taka mała 2cm roślinka i już dalej nie rośnie. Mimo że świeża ziemia, odpowiednie pH, co wieczór podlewam. Z tych 4 siewów tylko jedna z jakichś 100 wysianych coś tam zaczęła rosnąć. Na noc zamykam zewnętrzne okna więc w nocy jest zawsze ~10-15oC nawet jak były ochłodzenia więc ma zawsze ciepło i umiarkowane nasłonecznienie zwiększone po południu. Co robię źle?
W zeszłym roku było podobnie ale wtedy wysiałem zbyt późno bo w połowie wakacji a w tym roku, próbuje już od początku kwietnia i nadal lipa a użyłem świeżych nasion od 2 różnych producentów.
#ogrodnictwo #kwiaty #maciejka #balkon

Receptory znajdujące na w kubkach smakowych nie służą tylko informowaniu nas o tym, jaki pokarm znalazł się w naszych ustach. Naukowcy zajmujący się zapachem i smakiem dowiedli, że receptory słodyczy są też pierwszym sygnałem dla naszych wewnętrznych organów, który pozwala im

Prawidłowa synchronizacja centralnego czasomierza oraz obwodowych zegarów dobowych zapobiega degeneracji i przedwczesnemu starzeniu się. Skąd ludzkie ciało wie, że mija czas i z jaką dokładnością jest w stanie oceniać jego upływ, jeśli nie otrzymuje żadnych informacji z zewnątrz?

Analiza genetyczna szkieletów neandertalczyków, którzy żyli w górach Ałtaj w dzisiejszej Rosji umożliwiła zidentyfikowanie pozostałości trzech wirusów powiązanych z patogenami współczesnego człowieka. Analizowane szczątki naszych krewnych liczą około 50 tys. lat, a to sprawia, że

Dzień dobry.
Kilka godzin temu pojawił się ciekawy materiał o Gigantopitekach czyli największych małpach w dziejach. Polecam tak jak całą serię

https://www.youtube.com/watch?v=OXhmVDA2rpQ

#nauka #ciekawostki

W czarnej D… a nie czekaj w czarnej dziurze, animacja od NASA
https://youtu.be/chhcwk4-esM?si=QsiK08uj60vtxKqQ
#kosmos

Wykorzystując najnowsze techniki obrazowania w połączeniu z algorytmami sztucznej inteligencji naukowcy zmapowali maleńki fragment ludzkiej tkanki mózgowej. Okazuje się, że w skrawku mózgu o wielkości zaledwie milimetra sześciennego znajduje się 57 tys. komórek i 150 milionów synaps.

Uniwersyteckie Centrum Robotyki Pediatrycznej, gdzie robot chirurgiczny będzie asystować przy operacjach dzieci, zostało otwarte w poniedziałek w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Krakowie. Jest pierwszym w Polsce ośrodkiem dającym małym pacjentom dostęp do tego systemu. Lekarze

W Bałtyku odkryto największe na świecie skażenie Talem

Fundacja na rzecz Nauki Polskiej przyznała 100 stypendiów w ramach programu START dla młodych naukowców przed trzydziestką. Nagrodzeni otrzymają po 30 tys. zł. Stypendia zostały przyznane po raz 32. Program START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP) jest najstarszym w Polsce programem

Niżej macie najświeższą wizualizację malutkiego fragmentu ludzkiego mózgu. Na pierwszym kolorki wskazują na wielkość neuronów, na kolejnym macie pojedynczy neuron i wszystkie aksony, które się z nim łączą.

W linku znajdziecie stronę na której można zobaczyć trochę więcej i powiększać trochę jak na google Earth, tylko w tym przypadku będzie to wspomniany fragment mózgu. Na telefonie stronka niestety nie chce się załadować. W menu wybieracie galerię, a potem bodaj ostatnią pozycję i czekacie na obrazek, którym można manipulować.

Dzięki ponad 1,4 petabajtom danych z mikroskopii elektronowej, zespół naukowców zrekonstruował maleńki sześcienny segment ludzkiego mózgu.

Ma on zaledwie milimetr z każdej strony - ale w tej mikroskopijnej przestrzeni upakowano 57 000 komórek, 150 milionów synaps i 230 milimetrów ultradrobnych żył.

Strona z galerią:
https://h01-release.storage.googleapis.com/data.html

Artykuł o tym:
https://www.nature.com/articles/d41586-024-01387-9

#ciekawostki #nauka #mozg #sowietetate

#kosmologia juz do nas leci https://isstracker.pl/
Expedition 71
Crew Members Oleg Kononenko, CommanderNikolai Chub, Flight EngineerTracy C. Dyson, Flight EngineerMike Barratt, Flight EngineerMatthew Dominick, Flight EngineerJeanette Epps, Flight EngineerAlexander Grebenkin, Flight Engineer Crew and Cargo

Noc w Instytucie Lotnictwa to największa w Polsce impreza edukacyjna promująca dokonania naukowe w zakresie technologii lotniczych i kosmicznych. Nocne wydarzenie już od ponad 10 lat zrzesza w Warszawie entuzjastów lotnictwa, kosmosu i szeroko pojętych nauk inżynieryjnych z całej Polski.

Jak brzmiał T-Rex
https://imgur.com/gallery/cwLh5WZ
#ciekawostki #paleontologia #dinozaury #trex