USA rozważają odmrożenie rosyjskich aktywów, by wznowić rozmowy pokojowe w sprawie Ukrainy

Administracja Donalda Trumpa zaproponowała odmrożenie części rosyjskich aktywów państwowych zamrożonych po inwazji na Ukrainę w 2022 r., aby spróbować wznowić rozmowy pokojowe. Pomysł mieli przedstawić Steve Witkoff i Jared Kushner podczas rozmów w Miami z przedstawicielami Ukrainy, Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, UE i NATO.

Plan zakładałby przeniesienie części aktywów do specjalnego funduszu nadzorowanego przez USA. Nie ustalono jeszcze dokładnego mechanizmu ich uwolnienia ani sposobu wykorzystania środków.

Europejscy przedstawiciele sprzeciwili się zarówno oddaniu kontroli nad aktywami, jak i zwracaniu części pieniędzy Rosji. Po 2022 r. państwa zachodnie zamroziły około 260 mld euro rosyjskich aktywów państwowych, z czego większość znajduje się w UE.

UE i państwa G7 wykorzystują obecnie głównie dochody generowane przez zamrożone aktywa do finansowania Ukrainy, bez naruszania samego kapitału. Ukraina otrzymała około 45 mld euro pożyczki G7, zabezpieczonej przyszłymi wpływami z tych aktywów. Europejscy przywódcy deklarowali także, że środki mogą zostać wykorzystane na odbudowę Ukrainy, jeśli Rosja nie zapłaci reparacji wojennych.

Odmrożenie aktywów w UE wymagałoby jednomyślnej zgody wszystkich 27 państw członkowskich, co znacząco utrudnia realizację amerykańskiej propozycji.

Waszyngton miał także poprosić Kijów o przedstawienie planu wykorzystania przyszłych środków oraz współpracę z Bankiem Światowym nad reformami dotyczącymi przejrzystości i przeciwdziałania korupcji.

Równolegle USA miały zawrzeć porozumienie umożliwiające powrót części rosyjskiego diesla na światowy rynek. Rosja miałaby początkowo dostarczyć ponad 2,25 mln baryłek diesla, a Ukraina została poproszona o zaprzestanie ataków na rosyjskie rafinerie. Celem miało być zachęcenie Moskwy do powrotu do negocjacji.

Ukraińscy przedstawiciele byli sceptyczni, uznając, że Rosja otrzymuje korzyści gospodarcze bez gwarancji konkretnych ustępstw dotyczących zakończenia wojny.

Premier Włoch Giorgia Meloni skrytykowała porozumienie dotyczące diesla, argumentując, że może ono legitymizować Moskwę, zwiększać jej dochody i osłabiać sankcje. Wołodymyr Zełenski powiedział natomiast, że bolesne jest dla Ukrainy, gdy Trump sprawia wrażenie, jakby stawał po stronie Rosji.