Cerber108Osobistość
20piorunów1421 + 1 = 1422
Tytuł: Żywiołaki
Autor: Michael McDowell
Kategoria: horror
Wydawnictwo: Vesper
Format: książka papierowa
ISBN: 9788377313886
Liczba stron: 332
Ocena: 7/10
Trochę nie wiem, co myśleć o tej książce: z jednej strony mamy wyrazisty klimat amerykańskiego południa lat 60. oraz 2 specyficzne, spowinowacone rodziny; z drugiej objawiającą się dosyć późno, ale już dosadniej, tajemnicę, której całokształtu nie ogarniał chyba nawet sam autor.
Ale od początku. Wspomniane rodziny to Savage'owie: Marian - zmarła przed chwilą matrona, od której pogrzebu i odprawionego w jego trakcie niepokojącego rytuału zawiązuje się akcja; Mary - zakonnica, córka Marian i Dauphin - trzeci najbogatszy mieszkaniec Mobile, syn Marian; oraz McCray'owie: Lawton - potentat nawozowy ubiegający się o miejsce w Kongresie; Duża Barbara - alkoholiczka (upraszczam, to nie jest zła kobieta); Luker - fotograf i hulaka, syn ww. dwójki; India - córka tegoż, wychowywana przezeń nader swobodnie i Leigh - najbardziej bezbarwna z pierwszoplanowych postaci, równiez córka ww. dwójki. Rodziny zostały spowinowacone przez związek dwójki wymienionej jako ostatnie w każdej rodzinie. Jak to się mawia po angielsku "last but not least" - Odessa, od dekad służąca Savage'ów, bardzo ważna postać w tej historii.
Tak jak wspomniałem: ma miejsce pogrzeb, niecodzienne wydarzenie w jego trakcie zasiewa ziarno wątpliwości w umysłach niewtajemniczonych, nareszcie wszyscy decydują się wyjechać na jakiś czas do Beldame w celu łatwiejszego przetrawienia odejścia matrony, oraz by po prostu odciąć się od świata. Stoją tam trzy rezydencje w starym stylu: po jednej w pieczy każdej z rodzin, natomiast ta ostatnia skrywa niepokojące tajemnice.
Ale to dopiero preludium do koszmaru, bo - w zależności od tego, jakie kryteria przyjąć - dziać zaczyna się dopiero mniej więcej w połowie albo nawet gdzieś w 2/3 książki, a wszystko wcześniej opiera się w głównej mierze na opisywaniu relacji albo aktywności postaci, przy czym skrawki popychające wątek nadnaturalny pojawiają się raz na jakiś czas z tej czy tamtej strony.
No właśnie, relacje. Jak na książkę niezbyt grubą, operującą na jednocyfrowej liczbie postaci, autor umieścił tutaj sporo wyraźnych związków czy relacji: toksyczne małżeństwo Barbary z Lawtonem, w ostatnim czasie podporządkowane utrzymywaniu dobrego politycznego wizerunku; równie toksyczna relacja Barbary z butelką, która została potraktowana jak najbardziej poważnie w tej historii, a nie jako element humorystyczny; niefortunne dzieciństwa Dauphina w cieniu Marian, która w innych okolicznościach nie zapisałaby mu w testamencie złamanego centa; czysto biznesowo-wizerunkowe porozumienia Lawtona z Dauphinem, nabierające znaczenia i osobistego zabarwienia w późniejszej części; wreszcie najbardziej wyraźny przykład, czyli "wychowywanie" Indii przez Lukera. Żyją bez matki, bo ta też była niezłą pacjentką, mieszkają w Nowym Jorku, a jak NY, to imprezki. India w wieku 13 lat miała już doświadczenie z amfetaminą, alkohol pije bez popity, wiedzy o seksie ma, pozwolę sobie założyć, więcej niż jej przeciętny dzisiejszy odpowiednik, a z ojcem gada jak z kumplem, po imieniu i bez hamulców.
Pomimo tych odchyłów, również przeze mnie niewymienionych, najbardziej wyprowadzających z równowagi na początku, do czasu jest to po prostu opowieść o trochę specyficznej rodzince, traktującej swój status z nieświadomą, nadmierną nonszalancją i pewnością, która wybrała się na wczasy i stara się nie zwariować tj. wyjść z alkoholizmu, uratować związek itp. Dialogi, co stanowi rzadkość w starszej grozie, wypadają całkiem naturalnie, z zachowania jednak wszyscy dorośli wydają się być o jakieś 10 lat starsi niż w rzeczywistości są, a India, jak już wspomniałem, nie prowadzi się jak zwyczajna 13-latka.
Ciekawa jest specyfika odciętego od świata Beldame, pozbawionego jakichkolwiek rozrywek, w zestawieniu zarówno z wiecznie żywym Nowym Jorkiem współczesnym bohaterom, jak i naszymi czasami. W erze pośpiechu i ciągłych zajęć perspektywa łowienia rybek i krabów, wylegiwania się na plaży bądź hamaku czy spacerów po wybrzeżu brzmi kusząco, ale, realistycznie, ile współczesny człowiek by wytrzymał bez dostępu do sieci i jej pochodnych? Odnoszę wrażenie, że w książkach czy filmach wydaje się to bardziej idylliczne. Wreszcie jednak miejsce, które najpierw było ostoją błogiej laby - dla starszych członków rodziny również w czasach dzieciństwa - powoli przeobraża się w piekło na ziemi, po części niemal dosłownie.
Generalnie podoba mi się warstwa szeroko pojętych rodzinnych relacji, społecznych obserwacji i klimatycznych narracji, natomiast warstwa nadprzyrodzona zupełnie mnie nie pociąga. Już od samego początku irytowała mnie jej obecność i kierunek, w którym zmierzała, jedynie w sposób podświadomy byłem ciekawy tajemnic i traktowałem ją jako zło konieczne w celu pchania fabuły do przodu. Nie mam żadnej teorii co do znaczenia czy symboliki, inni czytelnicy jakieś mgliste podejrzenia wyrażają w internecie, sam autor zapewne już takowych w pewnym momencie nie posiadał.
W ogólnym rozrachunku więcej niż 7 dać nie mogę, gdyż cała ta paranormalna otoczka jest w mojej opinii po prostu zbyt niedorozwinięta i brakuje jej jakiejś ostatecznej sensownej puenty czy kopnięcia. Czego by jednak nie mówić, niektóre sceny zostały opisane w sposób bardzo sugestywny; włos się może i nie jeżył, bo o to w medium książkowym niełatwo, ale niepokój był wtedy obecny.
#bookmeter #ksiazki #czytajzhejto #michaelmcdowell #vesper #ksiazkicerbera

@Cerber108 brzmi podobnie do Sagi Blackwater, co nie dziwne, bo są tego samego autora 😉
@WujekAlien nawet w posłowiu było wspomniane, że McDowell bardzo się skupiał w swoich książkach na wątkach rodzinnych. Kupiłbym Blackwater, ale to są maciupeńkie książki, za drogie jak na ten rozmiar. Powinni byli z tego omnibus zrobić.
@Cerber108 amerykańskie wydanie miało omnibus, czekam na polskie :)


















