#imperiumromanum

Czy Rzymianie zakładali obrączki jako znak miłości?

W świecie rzymskim nie było rozróżnienia na obrączkę ślubną i pierścionek zaręczynowy. Antyczny Rzymianin z okazji zawierania związku małżeńskiego podarowywał swojej wybrance pierścień. Nie było to jednak dowód miłości, a raczej podporządkowanie sobie kobiety i uznanie jej za własność. W ten sposób przyszły mąż jasno stwierdzał, że kobieta, którą poślubia należy tylko do niego. Jest to brutalne, ale tak właśnie wyglądało paternalistyczne społeczeństwo rzymskie.

Uważa się, że zwyczaj darowania swojej ukochanej pierścienia pojawił się najpierw u Sabinów, gdzie podarek zwykle był wykonany z drogocennych materiałów. Następnie zwyczaj ten "przeszedł" do społeczeństwa rzymskiego. Pierścienie symbolizowały trwałość i niezmienność. Wybranka pierścień zakładała, podobnie jak dzisiaj, na najbliższy palec od palca małego, na lewej ręce. Czemu akurat na tym palcu noszono prezent? Podobno uważano, że właśnie od serdecznego palca lewej ręki, prosto do serca prowadzi "żyła miłości" (vena amoris).

Pierścień określano mianem Anulus Pronubus i był wykonany zwykle z żelaza, czasami z grawerunkami. Pliniusz Starszy twierdzi, że nie przyozdabiano go kamieniami szlachetnymi. Tertulian twierdzi, że w czasach późniejszych przyjęto wykonywać pierścienie złote.

Nie wykluczonym wydaje się być, że pierścień mógł być darowany także w drugą stronę, od żony dla przyszłego męża. Niekiedy na pierścieniach umieszczano wizerunek splecionych dłoni, co miało być symbolem małżeństwa.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/czy-rzymianie-zakladali-obraczki-jako-znak-milosci/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Most rzymski w Parmie

W czasie budowy garażu podziemnego odkryto w Parmie most rzymski nad dawnym korytem rzeki Parmy (miasto wzięło nazwę od rzeki, która przepływała w jego pobliżu). Bród w tym miejscu istniał już w trzecim wieku p.n.e., o czym świadczą liczne monety z czasów Republiki odnalezione w czasie wykopalisk.

Wrzucanie do wody monet lub innych metalowych obiektów było w starożytności sposobem na przekupienie rzecznych bożków. Uważano, że przekraczanie płynącej wody jest czymś przeciwnym woli bogów i wymaga odprawienia specjalnych rytuałów, by udobruchać demony. W drugim wieku naszej ery bród przez Parmę zastąpiony został mostem, który stał się częścią Via Emilia. Most był w użyciu przez około tysiąc lat do czasu powodzi w XII wieku, kiedy to wielka woda zmieniła koryto rzeki.

Rekonstrukcja mostu rzymskiego w Parmie

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/most-rzymski-w-parmie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

3 czerwca

• 350 n.e. - uzurpator Nepocjan dokonał próby opanowania Rzymu i ogłosił się cesarzem. Był siostrzeńcem Konstantyna I Wielkiego i kuzynem legalnego cesarza, panującego na wschodzie Konstancjusza II. Przebywając w Rzymie Nepocjan próbował uzyskać od Konstancjusza uznanie jako współcesarza obiecując pokonanie Magnencjusza (uzurpatora w Italii) i powołując się na wpływy w Rzymie i Italii. Mimo braku odpowiedzi dnia 3 czerwca Nepocjan dokonał próby opanowania Rzymu i ogłosił się cesarzem opierając się w dużej mierze na gladiatorach i przestępcach. Przez kilka tygodni w mieście panował chaos. Dnia 30 czerwca do Rzymu wkroczył z wojskiem Magnencjusz. Nepocjan został zabity, a miasto spacyfikowane.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Horacy (Quintus Horatius Flaccus, 65 - 8 p.n.e.) - poeta liryczny:

"Nie wszystek umrę"

• łacina: [Non omnis moriar]

• źródło: Horacy, Carmina 3/30:6

https://imperiumromanum.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Piękny portret kobiety z II wieku n.e.

Piękny portret kobiety z II wieku n.e. z Egiptu rzymskiego. Malowidło wykonane zostało na drewnie i złożone na egipskiej mumii.

Tzw. portrety fajumskie (od oazy Fajum w Egipcie) było to tak zwane malarstwo tablicowe, które było niezwykle popularne w czasach antycznych. Do naszych czasów zachowało się około 900 takich obrazów.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/piekny-portret-kobiety-z-ii-wieku-n-e/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Popiersie starszego mężczyzny - tzw. patrycjusz Torlonia

Rzymskie popiersie ukazujące starszego mężczyznę - tzw. patrycjusz Torlonia. Powszechnie się uważa, że rzeźba ukazuje słynnego Katona Starszego (234-149 p.n.e.). Obiekt znajduje się w zbiorze kolekcji Fundacji Torlonia w Rzymie. Rzeźba jest datowana na I wiek n.e. i jest kopią arcydzieła okresu republikańskiego z I wieku p.n.e.

Popiersie ukazuje w sposób niezwykle realistyczny surową i pełną zmarszczek twarz starszego Rzymianina. To co się rzuca w oczy to z pewnością stanowcze spojrzenie oraz widoczna duma.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/popiersie-starszego-mezczyzny-tzw-patrycjusz-torlonia/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzymianie dotarli dalej, niż sądzono. W Szkocji odkryto zapomniany fort Imperium Romanum

Archeolodzy w Szkocji dokonali niezwykłego odkrycia, które ponownie pokazuje, jak daleko na północ dotarło Imperium Romanum. Pod przydomowymi ogrodami w miejscowości Bearsden odnaleziono pozostałości nieznanego wcześniej rzymskiego fortu wojskowego związanego z Wałem Antoninusa - najbardziej wysuniętą na północ granicą cesarstwa.

Odkrycie jest o tyle zaskakujące, że przez dziesięciolecia nikt nie podejrzewał, iż pod spokojną dzielnicą mieszkalną mogą znajdować się relikty rzymskiej obecności sprzed niemal 1900 lat. Badacze natrafili na kamienne konstrukcje, fragmenty fortyfikacji oraz rów obronny, prawdopodobnie należące do niewielkiego posterunku wojskowego.

(więcej pod linkiem)

https://imperiumromanum.pl/odkrycie-rzymskie/rzymianie-dotarli-dalej-niz-sadzono-w-szkocji-odkryto-zapomniany-fort-imperium-romanum/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

29 maja

• 363 n.e. - zwycięstwo Rzymian w bitwie pod Ktezyfonem, w trakcie wojen rzymsko-perskich (kampania perska Juliana II Apostaty). Rankiem Persowie przypuścili atak, chcąc zepchnąć Rzymian do rzeki. Na legionistów uderzyła ciężkozbrojna jazda, za którą szła piechota. Na końcu szyku znajdowały się słonie bojowe. Doszło do zaciętej bitwy, która trwała wiele godzin. Rzymianom udało się w końcu odeprzeć jazdę perską. Następnie legioniści uderzyli na wojska piechoty perskiej, które pozbawione osłony jazdy rozpoczęły ucieczkę. W pościgu za uchodzącym przeciwnikiem Rzymianie doszli aż pod mury stolicy. Ze względu jednak na wyczerpanie walką, zrezygnowano z próby zdobycia miasta. Gdy tylko Julian dowiedział się o nadciągającej armii perskiej króla Szapura II wydał rozkaz do odwrotu. Obładowani łupami Rzymianie dnia 16 czerwca skierowali się na północ kraju gdzie toczyli potyczki z Persami.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Septymiusz Sewer (Lucius Septimius Severus, 146 - 211 n.e.) - cesarz w latach 193 - 211 n.e.:

"Byłem wszystkim i wszystko to na nic się zdało"

• łacina: [Omnia fui et nihil expedit]

• opis: na łożu śmierci

• źródło: Historia Augusta, 71

https://imperiumromanum.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzymski skarb z Walii

Monety rzymskie znalezione w jednym miejscu w Llanvaches (Walia). Skarb składał się z 599 srebrnych denarów, które schowano w połowie II wieku n.e.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymski-skarb-z-walii/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzeźba ukazująca małego Heraklesa, który dusi węże

Greko-rzymska rzeźba ukazująca małego Heraklesa, który dusi węże. Obiekt datowany na II p.n.e. - II wiek n.e.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzezba-ukazujaca-malego-heraklesa-ktory-dusi-weze/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tajemnicze rzymskie sanktuarium odkryte pod Frankfurtem. Archeolodzy natrafili także na ludzki szkielet

Pod współczesnym Frankfurtem archeolodzy odkryli niezwykłe rzymskie sanktuarium, które może rzucić nowe światło na tajemnicze rytuały praktykowane na granicach Imperium Romanum. Naukowcy nie wykluczają nawet możliwości składania ofiar z ludzi.

Kompleks odkryto na terenie dawnego miasta Nida, znajdującego się w rzymskiej Germanii. Był to jeden z ważniejszych ośrodków administracyjnych i handlowych na północnych rubieżach cesarstwa. Według badaczy odkryte sanktuarium mogło należeć do wielobóstwowego kultu funkcjonującego w III wieku n.e.

(więcej pod linkiem)

https://imperiumromanum.pl/odkrycie-rzymskie/tajemnicze-rzymskie-sanktuarium-odkryte-pod-frankfurtem-archeolodzy-natrafili-takze-na-ludzki-szkielet/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Ceterum censeo Carthaginem esse delendam – rozlegało się w republice rzymskiej. III wojna punicka okazała się ostatnim starciem przeciwko niepokornej Kartaginie.\ \ #historia #starszezwoje #ciekawostkihistoryczne #imperiumromanum

Rzymski tydzień w Chichester. Historia Imperium ożywa na ulicach brytyjskiego miasta

Pod koniec maja brytyjskie miasto Chichester ponownie zamieni się w żywe muzeum czasów rzymskich. W ramach corocznego „Chichester Roman Week” mieszkańcy oraz turyści będą mogli przenieść się niemal 2000 lat wstecz i zobaczyć, jak wyglądało życie w rzymskiej Brytanii.

(więcej pod linkiem)

https://imperiumromanum.pl/odkrycie-rzymskie/rzymski-tydzien-w-chichester-historia-imperium-ozywa-na-ulicach-brytyjskiego-miasta/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

27 maja

• 47 p.n.e. - Juliusz Cezar dociera do Tarsus (obecna Turcja) w drodze do Pontu, gdzie spotyka się z entuzjastycznym poparciem ludu.
• 366 n.e. - zmarł samowładca i dowódca Prokopiusz. W czasie bitwy pod Nakolią w Frygii, którą wydał Walensowi, został opuszczony przez swoich oficerów i następnie stracony przez prawowitego władcę. Przy życiu zachowano jego dzieci, a jeden z jego potomków, Antemiusz, miał zostać w przyszłości cesarzem.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Publiusz Terencjusz Afer

"Zrozumieć - przebaczyć"

• źródło: Terencjusz, Samodręk 218

https://imperiumromanum.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Największa budowlana katastrofa starożytnego Rzymu

Rzymianie pozostawili po sobie wiele wspaniałych budowli, wiele z nich przetrwało do dzisiejszych czasów w lepszym lub gorszym stanie zachowania. Wielką popularnością wśród Rzymian cieszyły się amfiteatry, na których gromadziły się tłumy ludzi, aby zobaczyć walki gladiatorów. Niestety na jednym z nich w wyniku skąpstwa doszło do ogromnej tragedii, której skutkiem była liczba ofiar śmiertelnych porównywalna do strat legionów rzymskich w bitwie w Lesie Teutoburskim 9 r. n.e.

Dzisiaj możemy podziwiać pozostałości i ruiny kamiennych aren, lecz w miastach imperium budowano także amfiteatry zbudowane z drewna, które jednak z czasem zostały wyparte przez te pierwsze. Jedna z takich konstrukcji została wzniesiona w oddalonej o 8 kilometrów na północ od Rzymu Fidanie, gdzie w 27 r. n.e. stała się miejscem największej katastrofy stadionowej w historii Rzymu. Przebieg całego wydarzenia opisał rzymski historyk Tacyt w swoich Rocznikach, gdzie wspomina o Atyliuszu – prawdopodobnie przedsiębiorcy, wywodzącego się z rodziny wyzwoleńców, który chciał zorganizować igrzyska gladiatorskie. W tym celu podjął się budowy drewnianego amfiteatru, bardzo jednak skąpił i oszczędzał na materiałach do jego budowy. Nie zbudował on fundamentów na stabilnym gruncie ani nie wzmocnił nadziemnej części konstrukcji solidnymi krokwiami. Według Tacyta uczynił tak, ponieważ nie robił tego z nadmiaru pieniędzy czy ambicji, ale dla jak największego chciwego zysku.

Gdy budowa obiektu dobiegła końca zorganizowano walki gladiatorów, tłumy widzów wypełniły arenę do ostatniego miejsca. Niestety pod naporem wypełnionych trybun drewniana konstrukcja nie wytrzymała i zawaliła się częściowo do wewnątrz, a częściowo na zewnątrz miażdżąc i grzebiąc mnóstwo ludzi zarówno na samym stadionie jak i na pasażu sklepów wokół niego. Ci, którzy zostali zabici od razu ponieśli stosunkowo szybką i bezbolesną śmierć. O wiele gorszy los spotkał tych, którzy zostali przysypani elementami budynku lub mieli zmiażdżone bądź wyrwane kończyny przeżywając okropne cierpienia. Wielu z nich zapewne zmarło dopiero kilka dni po tych wydarzeniach. Tacyt twierdzi, że liczba ofiar zabitych i okaleczonych wyniosła około 50 tysięcy osób. Z kolei inny historyk Swetoniusz w Żywotach cezarów podał, że tylko sama liczba ofiar śmiertelnych wyniosła ponad 20 tysięcy ludzi. Jest to porównywalna liczba do strat legionów rzymskich w krwawej bitwie w Lesie Teutoburskim gdzie poległo od 25 do 30 tysięcy legionistów.

Po tych wydarzeniach Senat rzymski zadecydował, że organizacją igrzysk gladiatorów mogą zajmować się wyłącznie ludzie, których majątek wynosi co najmniej 400 000 sesterców oraz, że od teraz amfiteatr może zostać wzniesiony tylko na gruncie, którego stabilność została wcześniej sprawdzona. Sam sprawca całego zdarzenia Atyliusz został wygnany i nie wiadomo jak potoczyły się jego dalsze losy. Jak widać oszczędność na materiałach budowlanych, a tym samym na bezpieczeństwie mu nie popłaciła, został zapamiętany, jako winny śmierci tysięcy osób okrywając się hańbą.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/najwieksza-budowlana-katastrofa-starozytnego-rzymu/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzymska rzeźba Antystenesa

Rzymska rzeźba Antystenesa, greckiego filozofa, który jest twórcą cynizmu - filozofii skupiającej się na analizie cnoty i uważającej ją za najważniejszą wartość. Grek żył w V-IV wieku p.n.e.

Rzeźba pochodzi z II wieku n.e. i jest kopią greckiego oryginału. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymska-rzezba-antystenesa/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzymski teatr w Salonie

Na terenie starożytnej Salony, położonej w pobliżu współczesnego Splitu w Chorwacja, zachowały się pozostałości rzymskiego teatru, który należał do najważniejszych budowli publicznych dawnej stolicy prowincji Dalmacja. Miasto było jednym z największych ośrodków rzymskich nad Adriatykiem i odgrywało istotną rolę administracyjną, handlową oraz kulturową.

Teatr powstał prawdopodobnie w I wieku n.e., w okresie intensywnego rozwoju miasta. Wzniesiono go zgodnie z typowymi zasadami architektury rzymskiej, częściowo wykorzystując naturalne ukształtowanie terenu. Widownia mogła pomieścić kilka tysięcy widzów, a sam obiekt był miejscem organizacji przedstawień teatralnych, występów muzycznych oraz uroczystości publicznych.

Rzymskie teatry pełniły ważną funkcję społeczną. Były nie tylko miejscem rozrywki, ale również narzędziem romanizacji prowincji. Mieszkańcy Salony mogli oglądać sztuki inspirowane kulturą grecką i rzymską, poznając język łaciński, mitologię oraz tradycje Imperium Romanum. Widowiska stanowiły część codziennego życia mieszkańców i podkreślały prestiż miasta.

Teatr w Salonie znajdował się w pobliżu innych ważnych budowli publicznych, takich jak forum, świątynie czy termy. Jego lokalizacja świadczy o tym, że stanowił integralny element centrum miejskiego. Konstrukcja była wykonana z kamienia charakterystycznego dla dalmatyńskiego wybrzeża, a część dekoracji architektonicznych mogła być bogato zdobiona kolumnami i rzeźbami.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymski-teatr-w-salonie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Świątynia Jowisza w Pałacu Dioklecjana w Splicie

Na terenie monumentalnego Pałacu Dioklecjana w Splicie (Chorwacja) znajduje się jedna z najlepiej zachowanych rzymskich świątyń w Chorwacji – Świątynia Jowisza. Obiekt powstał na przełomie III i IV wieku n.e. jako część cesarskiego kompleksu zbudowanego dla cesarza Dioklecjana, który po abdykacji zamieszkał w swojej rezydencji nad Adriatykiem.

Świątynia została poświęcona Jowiszowi – najwyższemu bogowi religii rzymskiej oraz boskiemu opiekunowi Dioklecjana. Budowla wyróżnia się bogato zdobionym sklepieniem kasetonowym oraz monumentalnym wejściem flankowanym przez kolumny. Przed świątynią do dziś można zobaczyć autentycznego egipskiego sfinksa z czarnego granitu, sprowadzonego do Splitu z Egiptu jeszcze w czasach rzymskich.

W średniowieczu świątynia została przekształcona w baptysterium chrześcijańskie, co pozwoliło jej przetrwać kolejne stulecia.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/swiatynia-jowisza-w-palacu-dioklecjana-w-splicie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/