Nauka Domyślna

Zmiany klimatyczne w Arktyce zachodzą szybciej niż w innych rejonach świata, a ich globalne konsekwencje wciąż pozostają nie w pełni rozpoznane. Ten jeden z najbardziej niedostępnych, a kluczowych dla przyszłości świata, frontów zmian badają polscy naukowcy. Ponad 300 km za kołem

Czerwone krwinki badane są od XVII wieku i wciąż potrafią zaskoczyć naukowców. Od dawna uważano je za biernych uczestników procesu krzepnięcia – elementy wypełniające skrzep, podczas gdy faktyczną pracę wykonywały płytki krwi i fibryna (włóknik). Utrwalony przez dekady obraz był

Wyobraźcie sobie, że ktoś wręcza wam kawałek kolorowej nitki i oczekuje informacji: co to jest, gdzie powstało i jak? Jesteście w kropce. Tymczasem dla chemików z UW ten ledwo dostrzegalny fragment tkaniny potrafi stać się otwartą księgą. Jakie tajemnice mogą odkryć dzięki

Najstarsze ślady poruszania się kręgowców na lądzie zidentyfikowali Polacy w Górach Świętokrzyskich. Liczące ponad 400 mln lat skamieniałości dowodzą, że pierwsze próby wyjścia z wody na ląd podjęły ryby dwudyszne. Było to o 10 mln lat przed tetrapodami, najstarszymi w pełni

🐀 Rat Park – eksperyment, który zmienił myślenie o uzależnieniach

W końcówce lat 70. kanadyjski psycholog Bruce K. Alexander postanowił sprawdzić, czy to naprawdę sama heroina (w badaniach – morfina) uzależnia szczury… czy może problem leży w czymś innym.

W tamtych czasach badania nad narkotykami wyglądały tak: szczur w małej, metalowej klatce, bez towarzystwa, dostaje do wyboru czystą wodę i wodę z morfiną. Nic dziwnego, że często wybierał tę drugą.

Alexander uznał, że to trochę jak testowanie szczęścia człowieka, zamykając go w piwnicy na miesiące. Zbudował więc Rat Park – ogromną „szczurzą wioskę” (200 razy większą niż zwykła klatka), z innymi szczurami obu płci, zabawkami, kołowrotkami, jedzeniem i miejscem do swobodnego życia.

Rezultat?

Szczury z Rat Park prawie w ogóle nie piły wody z morfiną – wolały zwykłą.

Szczury w małych klatkach piły morfinę dużo częściej (męskie nawet 19x więcej niż samce z Rat Park).

Szczury, które przeniesiono z klatek do Rat Park, po początkowym zainteresowaniu słodką morfiną wracały głównie do zwykłej wody.

Nawet te, które wcześniej były zmuszone pić morfinę przez 57 dni, po przeniesieniu do lepszych warunków wybierały czystą wodę.

Wniosek? Problem nie leżał tylko w narkotyku, ale w izolacji, nudzie i braku bodźców społecznych. To środowisko może „popychać” do używek.

#nauka #psychologia #uzależnienia #ciekawostki #szczury #ratpark

Dr Janice Bishop z Instytutu SETI wraz z zespołem z NASA Ames Research Center zidentyfikowała hydroksysiarczan żelazowy (Fe3+SO4OH) - związek, który najprawdopodobniej stanowi zupełnie nowy minerał. Kluczem do odkrycia okazała się unikalna sygnatura spektralna, konkretnie silne pasmo przy

Poznanie historii przodków, od dokumentów po archeogenomikę, pozwala odkrywać nasze korzenie. Nowoczesne badania genetyczne w kopalnych szczątkach ludzkich weryfikują dawne hipotezy i poglądy. Znajomość dziejów przodków – ich historii mówiącej, skąd przybyli, w jaki sposób żyli

Pod koniec lipca w Japonii zakończono drążenie ogromnej jaskini, która pomieści największy na świecie detektor neutrin – Hyper-Kamiokande. W projekcie uczestniczą także naukowcy z kilku polskich instytucji.  Hyper-Kamiokande to powstające obserwatorium oraz eksperyment neutrinowy

Nowy gatunek pradawnego morskiego gada zidentyfikowano na słynnym stanowisku paleontologicznym w niemieckim Holzmaden. Okaz należy do plezjozaurów - długoszyich, morskich gadów. Znalezisko poszerza wiedzę na temat prehistorycznych ekosystemów oceanicznych sprzed prawie 183 milionów lat. Nowo

Żyjemy w epoce lęku. Współczesny człowiek mierzy się z wieloma zagrożeniami egzystencjalnymi: od kryzysu klimatycznego po konflikty zbrojne, które mogą eskalować do poziomu wojny nuklearnej. Jak ludzie radzą sobie z takimi konkurującymi ze sobą zagrożeniami? I co dzieje się z lękiem

Studenci i naukowcy wyprawy UWr na pokładzie STS Generał Zaruski są w połowie ekspedycji GeoArctic Expedition na Spitsbergen. 3 sierpnia zacumowali w najdalej wysuniętej na północ osadzie ludzkiej Ny-Alesund i pozostaną tu na dwa dni ze względu na sztormowy wiatr. Jest to czas na odpoczynek

Studenci UAM w Poznaniu zakończyli warsztaty w ramach 30 wyprawy polarnej na Spitsbergen w Arktyce. Podczas wyjazdu na AMUPS - Adam Mickiewicz University Polar Station, Petuniabukta (Svalbard) badali zmiany zasięgów lodowców i skutki ocieplenia klimatu. Jak poinformowała uczelnia, uczestnicy

To jest tekst rocznicowy. Minęło 50 lat i tylko boomersi pamiętają. 17 lipca 1975 roku wszyscy śledziliśmy odwilż polityczną na najwyższym, kosmicznym poziomie. 30 kwietnia tego roku zakończyła się wojna wietnamska i światowe supermocarstwa postanowiły zafundować nam niezwykły

Taka rozkmina na temat płci i zebr... Link do pełnego odcinka: https://youtu.be/Psef-OwWcVA #zwierzęta #przyroda #nauka #gender #lgbt #ciekawostki

Depresja to nie tylko stan psychiczny, lecz także proces biochemiczny, który zachodzi w całym organizmie. Najnowsze badania polsko-austriackiego zespołu naukowców zainicjowane przez naukowca z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu wskazują, że pęcherzyki zewnątrzkomórkowe mogą nie tylko

Naukowcy twierdzą, że w końcu odkryli pochodzenie jednego z naszych ulubionych warzyw. Według nich około 9 milionów lat temu w Ameryce Południowej wczesne rośliny pomidorów krzyżowały się z innymi gatunkami. W wyniku tych "amorów" powstał... ziemniak. Międzynarodowy zespół

Po miesiącach niepewności i opóźnień Prezes Państwowej Agencji Atomistyki (PAA) wydał 31 lipca 2025 bezterminowe zezwolenie na eksploatację reaktora badawczego MARIA. Tym samym zakończyło się wielomiesięczne postępowanie administracyjne, którego przeciągająca się procedura

Zespół PB Rover Team z Politechniki Białostockiej i ich "126 Spirit" zajął 4. miejsce w międzynarodowej rywalizacji łazików marsjańskich. W prestiżowych zawodach Anatolian Rover Challenge w Turcji do walki stanęło 26 drużyn z całego świata. Zespół PB Rover Team z

Studenci Politechniki Rzeszowskiej okazali się najlepsi w finałach międzynarodowych zawodów łazików marsjańskich Anatolian Rover Challenge w Turcji. W zmaganiach brało udział 27 zespołów z 7 krajów. Anatolian Rover Challenge to turecka edycja serii międzynarodowych zawodów łazików

Boimy się kleszczy, wzdrygamy przed komarami, a prawie zapomnieliśmy o karaczanach, owadach niebezpiecznych dla człowieka, a jednocześnie bardzo interesujących, choćby dlatego, że noszą swoje jaja w teczce – powiedział PAP entomolog z SGGW prof. Stanisław Ignatowicz. W Polsce występują