Sankcje USA na MTK w dniu ogłoszenia Nobla. Trump atakuje laureatkę: Nienawidzi Ameryki i Izraela

Donald Trump ostro zareagował na przyznanie Pokojowej Nagrody Nobla Navi Pillay, byłej sędzi Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), a jego administracja nałożyła sankcje na sam trybunał. MTK reaguje: Historia to oceni.

Jak podała agencja Reuters, sankcje ogłoszono w piątek, zaledwie kilka godzin po informacji o przyznaniu 85-letniej prawniczce Pokojowej Nagrody Nobla za działania na rzecz międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości. Administracja Trumpa od dawna krytykuje MTK, a najnowsze działania mają objąć nie tylko osoby związane z trybunałem, lecz także podmioty świadczące mu usługi.

Navi Pillay, prawniczka pochodząca z Republiki Południowej Afryki, była sędzią Izby Apelacyjnej MTK w latach 2003–2008. Pełniła również funkcję wysokiej komisarz ONZ ds. praw człowieka i przewodniczyła komisji śledczej badającej sytuację na okupowanych terytoriach palestyńskich.

Trump udostępnił ostry wpis o laureatce Nobla

Prezydent USA ponownie nie otrzymał Pokojowej Nagrody Nobla, o którą zabiegał. W odpowiedzi udostępnił wpis Davida Schoena, prawnika, który bronił go podczas procesu impeachmentu w Senacie w 2021 r., związanego z atakiem na Kapitol z 6 stycznia.

Schoen stwierdził, że Komitet Noblowski nieodwracalnie skompromitował się, przyznając wyróżnienie Pillay. Zarzucił jej wrogość wobec Stanów Zjednoczonych i Izraela oraz twierdził, że nigdy nie zrobiła niczego, co sprzyjałoby pokojowi.

Autor wpisu skrytykował również działalność komisji śledczej ONZ kierowanej przez Pillay, która w ubiegłym roku uznała, że Izrael dopuścił się ludobójstwa w Strefie Gazy. Schoen określił dochodzenie jako pozorowane i zarzucił laureatce sprzyjanie terrorystom oraz Hamasowi. Są to oskarżenia przedstawione w jego wpisie, udostępnionym przez Trumpa. Schoen zakwestionował także decyzję Komitetu Noblowskiego, przywołując przyznanie pokojowego Nobla Jasirowi Arafatowi. Trump nie przedstawił w udostępnionym wpisie własnego, szczegółowego uzasadnienia krytyki Pillay.

Jednocześnie prawnik wychwalał zasługi prezydenta USA – od zawarcia Porozumień Abrahamowych po powrót zakładników Hamasu do Izraela. „Dokłada wszelkich starań, by zakończyć wojnę rosyjsko-ukraińską i powstrzymać Iran – głównego sponsora międzynarodowego terroryzmu – a także próbuje odbudować Strefę Gazy, mimo usilnych starań terrorystów, by utrzymać nad nią kontrolę. Listę tę można by ciągnąć w nieskończoność. To właśnie takie działania powinny być doceniane i nagradzane Pokojową Nagrodą Nobla!!!” – czytamy.

USA nakładają sankcje na Międzynarodowy Trybunał Karny

Sekretarz stanu USA Marco Rubio uzasadnił decyzję administracji sprzeciwem wobec ścigania obywateli amerykańskich przez MTK.

– Prezydent Trump nigdy nie pozwoli, aby Międzynarodowy Trybunał Karny ścigał Amerykanów – oświadczył Rubio w komunikacie, którego treść Reuters poznał przed oficjalnym ogłoszeniem sankcji.

Szef amerykańskiej dyplomacji zapowiedział zakaz transakcji z trybunałem. Według niego celem jest odcięcie instytucji od zasobów i ograniczenie jej zdolności do działania. Administracja utrzymuje, że wprowadzone środki mają również dać trybunałowi i państwom członkowskim możliwość odniesienia się do zastrzeżeń Waszyngtonu.

USA już wcześniej nakładały sankcje na prokuratorów i sędziów MTK. Najnowsze działania mają jednak szerszy zakres i mogą dotknąć również przedsiębiorstwa świadczące usługi na rzecz sądu.

MTK o sankcjach: Zamach na praworządność

Międzynarodowy Trybunał Karny oświadczył w piątek (9 października 2026 r.), że amerykańskie sankcje nałożone na tę instytucję stanowią atak na prawo międzynarodowe, i ostrzegł, że „historia to oceni”.

Sankcje te są „zamachem na praworządność i same fundamenty międzynarodowego porządku prawnego; uderzają one w prostą zasadę, że nikt nie stoi ponad prawem” – stwierdził Trybunał w komunikacie.

„Trybunał będzie nadal w pełni realizował swój mandat, zachowując niezależność i bezstronność, działając wyłącznie w oparciu o prawo i materiał dowodowy, w imię niezliczonych ofiar poważnych zbrodni” – zapowiedziała prezes MTK Tomoko Akane. W komunikacie wezwano 125 państw członkowskich MTK do udzielenia poparcia tej instytucji, stwierdzając: „Jej los spoczywa teraz także w rękach państw, które ją powołały”. „Przyszłe pokolenia, a przede wszystkim ofiary masowych zbrodni, będą pytać, jak zareagowaliśmy, gdy instytucja powołana do ich ochrony znalazła się pod ostrzałem” – podkreślił Trybunał.

Spór o nakaz aresztowania Netanjahu

Waszyngton od dawna sprzeciwia się działaniom MTK dotyczącym Izraela. Szczególne niezadowolenie amerykańskiej administracji wywołały nakazy aresztowania premiera Benjamina Netanjahu i byłego ministra obrony Joawa Galanta, wydane w 2024 r. w związku z zarzutami zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości.

USA krytykowały także wcześniejsze dochodzenie trybunału dotyczące działań amerykańskich żołnierzy w Afganistanie. Postępowanie to zostało później zamknięte.

Międzynarodowy Trybunał Karny powstał w 2002 r. i zajmuje się ściganiem osób podejrzewanych o zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości, ludobójstwo oraz zbrodnię agresji. Należy do niego 125 państw, w tym wszystkie kraje Unii Europejskiej. USA nie są członkiem trybunału.