#antycznyrzym

Tego dnia w Rzymie

23 września

• 431 p.n.e. - dedykacja świątyni Apollona. Wzniesiono ją na Polu Marsowym, później niejednokrotnie przebudowywano. Do dziś pozostały trzy kolumny tuż obok teatru Marcellusa. Przez cztery wieki byłą jedyną świątynią Apollona w samym Rzymie. Czczono go tutaj głównie, jako boga uzdrowiciela.
• 138 p.n.e. - dedykowano świątynię Marsa na Polu Marsowym.
• 63 p.n.e. - urodził się w Rzymie Gajusz Oktawian, późniejszy pierwszy cesarz Oktawian August, używający tytułu princeps. Jego kariera polityczna zaczęła się wraz z informacją o pośmiertnej adopcji przez Juliusza Cezara. Po wygraniu wojny domowej zaczęły się jego długie i rozsądne rządy, które przyniosły państwu rzymskiemu stabilizację oraz czas reform.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #antycznyrzym #tegodniawrzymie #wydarzenia #gruparatowaniapoziomu #historia #tegodnia #tegodniawrzymie #ancientrome #rzym #venividivici #liganauki

Ołów, zabójca Rzymian

Rzymianki smarowały twarze ołowianą pastą, która wybielała im skórę (niezwykle modna była bladość). Ołów było często wykorzystywany także jako słodzik oraz konserwant żywności. Uważa się, że używanie dużej ilości tzw. defrutum (słodkie wino) źle wpływało na zdrowie Rzymian. Należy jednak wspomnieć, że w starożytności nikt nie wiedział o szkodliwym znaczeniu tego pierwiastka.
Ołów jest bardzo szkodliwy dla organizmu ludzkiego i jego nadmiar może doprowadzić do zatrucia, nazywanego "ołowicą". Skutki przyjęcia ołowiu są tragiczne - zaburzenia mózgu, bezsenność, brak łaknienia, zaburzenia widzenia i uszkodzenia wewnętrznych narządów ciała (wątroby oraz nerek).
Co ciekawe, słój rzymskiego kremu do twarzy został znaleziony w Londynie w 2004 roku. Jest to mieszanka zwierzęcego tłuszczu, mąki i cyny.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/olow-zabojca-rzymian/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Odtworzone rzymskie popiersie mężczyzny

Odtworzone rzymskie popiersie mężczyzny.
Popiersie przedstawia Eutropiosa i datowane jest na V wiek n.e. Zostało odkryte Efezie. Obecnie znajduje się w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/odtworzone-rzymskie-popiersie-mezczyzny/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Akuszerki antycznego Rzymu

W antycznym Rzymie akuszerki (obstetrices) odgrywały kluczową rolę w społeczeństwie, będąc nie tylko specjalistkami w dziedzinie położnictwa, ale także przewodniczkami kobiet w jednym z najważniejszych momentów ich życia – narodzinach dziecka.

Rola i znaczenie akuszerek

Akuszerki były powszechnie szanowane w społeczeństwie rzymskim, ponieważ to właśnie one nadzorowały porody i pomagały przy narodzinach. Wiedza, którą posiadały, często była przekazywana z pokolenia na pokolenie, a kobiety te uczyły się zarówno od starszych, doświadczonych akuszerek, jak i poprzez praktykę. W wielu przypadkach akuszerki nie ograniczały się jedynie do kwestii porodowych – zajmowały się też podstawową opieką nad zdrowiem kobiet oraz noworodków.

Najlepiej wykwalifikowane akuszerki mogły cieszyć się dużym uznaniem i niezależnością. Często ich umiejętności były nieocenione, zwłaszcza w zamożnych rodzinach, które mogły pozwolić sobie na opiekę jednej, doświadczonej obstetrix. W literaturze zachowały się świadectwa o akuszerkach pracujących zarówno w prywatnych domach, jak i w większych ośrodkach, takich jak łaźnie i świątynie.

Współpraca z lekarzami

Mimo że akuszerki były głównie samodzielnymi specjalistkami, współpracowały z ówczesnymi lekarzami, szczególnie w trudniejszych przypadkach. Nierzadko towarzyszyły one lekarzom, którzy byli odpowiedzialni za bardziej skomplikowane procedury. Niektóre z akuszerek, podobnie jak rzymscy lekarze, korzystały z pism i traktatów medycznych, które tłumaczyły procedury i techniki porodu.

Na przykład, Soranus z Efezu, grecki lekarz działający w Rzymie, napisał traktat medyczny „Gynaikeia”, w którym opisał idealną akuszerkę jako kobietę inteligentną, mającą dobre umiejętności manualne i potrafiącą zachować spokój w stresujących sytuacjach. Zalecał także, aby akuszerki były kobietami, które same rodziły, ponieważ doświadczenie osobiste było uznawane za cenną wiedzę.

U Soranusa znajdujemy wzmiankę, że położnictwo nie było zastrzeżone wyłącznie dla akuszerek. Lekarz, mężczyzna, w wyjątkowych sytuacjach również mógł odbierać poród. Jednak źródła nie pozostawiają wątpliwości, że odbieraniem porodów zajmowały się przede wszystkim akuszerki.

Tradycje i zabobony

W świecie antycznym poród był nie tylko medycznym, ale także duchowym wydarzeniem. Akuszerki były zaznajomione z różnymi praktykami magicznymi i religijnymi. Wierzono, że odpowiednie modlitwy i rytuały mogą zapewnić bezpieczny poród i zdrowie noworodka. Często wykorzystywano amulety oraz zioła, które miały przynieść szczęście i ochronę zarówno matce, jak i dziecku.

Niektóre akuszerki były także kapłankami bogiń związanych z narodzinami i macierzyństwem, takich jak bogini narodzin, macierzyństwa i kobiet Junonie Lucina. Lucina była czczona przez kobiety w całym Rzymie, a akuszerki często przywoływały jej imię podczas porodu.

Akuszerki w literaturze i źródłach historycznych

Znaczna część wiedzy o rzymskich akuszerkach pochodzi z literatury medycznej oraz przekazów archeologicznych. Fragmenty traktatów medycznych, takich jak pisma wspomnianego Soranusa, dostarczają informacji o technikach położniczych i wymaganiach wobec akuszerek. W literaturze rzymskiej, takiej jak pisma Plauta czy Tacyta, pojawiają się postacie akuszerek, które ukazują ich wpływ na codzienne życie Rzymianek.

Również epitafia i inskrypcje na nagrobkach dają świadectwo szacunku, jakim darzono akuszerki. Na niektórych grobowcach zachowały się dedykacje, które podkreślają nie tylko umiejętności akuszeryjne, ale także osobistą więź, jaką nawiązywały one z rodzinami. Zachowały się także liczne reliefy nagrobne przedstawiające scenę narodzin dziecka.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/akuszerki-antycznego-rzymu/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #rzym #antycznyrzym #gruparatowaniapoziomu #listaimperiumromanum #ciekawostkihistoryczne #ancientrome #wojsko #europa #swiat #militaria #qualitycontent #archeologia
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Perge - perła rzymskiego Wschodu

W grudniu 2019 roku byłem w Turcji, gdzie miałem okazję zwiedzać ruiny miast z okresu rzymskiego. Dzisiaj podzielę się z Wami wrażeniami z wizyty w jednym u nich: Perge.
Gdy myślimy o wspaniałej, monumentalnej architekturze miast cesarstwa rzymskiego, w pierwszej kolejności wyobrażamy sobie samą stolicę z jej Koloseum, Circus Maximus, bazylikami, łaźniami, forami cesarskimi itd. Oczywiście żadne inne miasto Imperium nie mogło się wielkością i bogactwem równać z Rzymem, ale pod pewnymi względami wiele prowincjonalnych ośrodków miejskich szczyciło się budowlami i alejami, których mieszkańcy Rzymu mogliby pozazdrościć. I właśnie to sobie pomyślałem, gdy zwiedzałem ruiny Perge. Widok jego monumentalnych, prostych szerokich ulic ozdobionych po obu bokach kolumnadami i chodnikami, oraz posiadających dodatkowo kanały z bieżącą wodą i kanalizację, zrobił na mnie kolosalne wrażenie. Główna ulica miała szerokość przekraczającą w niektórych miejscach 20 metrów (nie licząc szerokości kolumnad). W tym samym czasie Rzym był zbudowany bardzo gęsto i chaotycznie. Wprawdzie po pożarze z 64 r. n.e. Neron nakazał poszerzenie ulic i zaopatrzenie domów w portyki, ale nie wiem, czy kiedykolwiek którakolwiek ze stołecznych ulic była tak spektakularna, jak główne aleje Perge.
Ten urbanistyczny rozmach Perge jest szczególnie jaskrawo widoczny, gdy wspomnimy, że pod względem obszaru miasto to jest porównywalne na przykład z Pompejami. W rzeczywistości na tle Perge Pompeje wyglądają na zapyziałą, prowincjonalną mieścinę.
Dziś podzielę się tylko zdjęciami głównych ulic miasta, które wykonałem w grudniowe popołudnie tuż przed zamknięciem stanowiska wykopaliskowego. Bez tłumu turystów, krótko po burzy, która pozostawiła na terenie ruin kałuże wielkości jezior.
Na koniec mała refleksja: jest doprawdy zadziwiające, jak bardzo niektóre rozwiązania stosowane w starożytnych miastach są powielane po dziś dzień. Niedaleko Perge znajduje się współczesna stolica tego tureckiego regionu - Antalya. Jedna z nowoczesnych ulic tego miasta ma dokładnie taki sam kanał biegnący środkiem ulicy jak starożytne Perge. Podobne rozwiązanie zastosowano także na deptaku w turystycznym Kemerze. Jak widać starożytność bywa bardzo inspirująca! :smiley:

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/perge-perla-rzymskiego-wschodu/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Czy Marek Juniusz Brutus był "człowiekiem honoru"?

Marek Juniusz Brutus jest najbardziej znany z tego, że był jednym z zabójców Juliusz Cezara. W tradycji historycznej uchodzi za obrońcę republiki rzymskiej i wartości republikańskich. Okazuje się jednak, że wartości te traktował swobodnie i wybiórczo, w zależności od tego, czy akurat służyły jego interesom.
Przed rokiem 50 p.n.e. pożyczał on pieniądze mieszkańcom cypryjskiego miasta Salamis na bardzo wysoki, jak byśmy dziś powiedzieli, procent, obciążając pożyczkobiorców odsetkami w wysokości 48%! W owym czasie dopuszczalne według prawa rzymskiego odsetki wynosiły jedynie 12 % wartości pożyczonej sumy. Warto również dodać, że senatorów obowiązywał zakaz zajmowania się biznesem, a dla patrycjuszy było to ujmą na honorze.
Brutus działając poprzez swych agentów ekwitów dopuścił się podwójnego złamania prawa. W roku 50 p.n.e prokonsulem Cylicji był Marek Tulliusz Cycero, i do niego należały również sprawy Cypru. Odmówił on zbierania tak wysokich odsetek sprzecznych z ustalonymi 12%. Marek Juniusz przekonał zatem senatorów, by głosowali na jego korzyść wymuszając na Cyceronie zebranie odsetek. Wówczas to Cycero dowiedział się, że za wysokimi odsetkami stoi jeden z jego przyjaciół, czyli Brutus. Zatem rację miał Szekspir, który w mowie Antoniusza przy zwłokach Cezara z nieskrywaną ironią określa Brutusa, jako "człowieka honoru".

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/czy-marek-juniusz-brutus-byl-czlowiekiem-honoru/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

21 września

• 19 p.n.e. - zmarł w Brundyzjum, mając ledwie 51 lat Wergiliusz, rzymski poeta, autor Eneidy - eposu narodowego Rzymian. Prace Wergiliusza zostały lekturami szkolnymi jeszcze za życia autora. Przynajmniej do początków XIX wieku znajdowały się w centrum kanonu literackiego, wywierając olbrzymi wpływ na europejską kulturę, naukę a nawet politykę.
• 37 n.e. - cesarz rzymski Kaligula został ogłoszony przez senat rzymski Ojcem Ojczyzny.
• 454 n.e. - cesarz rzymski Walentynian III zamordował Aecjusza Flawiusza podczas audiencji na Palatynie w Rzymie. Współuczestniczył w spisku eunuch Herakliusz oraz, jak się zdaje, senator Petroniusz Maksymus.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #antycznyrzym #tegodniawrzymie #wydarzenia #gruparatowaniapoziomu #historia #tegodnia #tegodniawrzymie #ancientrome #rzym #venividivici #liganauki

Fresk pompejański ukazujący tancerki

Fresk pompejański ukazujący tancerki. Znaleziony w Villa di Cicerone w Pompejach. Obecnie znajduje się w Muzeum archeologicznym w Neapolu.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/fresk-pompejanski-ukazujacy-tancerki/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Współczesne zabudowania w mieście Lukka na miejscu amfiteatru

Współczesne zabudowania w mieście Lukka, które tworzą kształt eliptyczny. Domy powstały na fundamencie rzymskiego amfiteatru, idealnie ukazując rozmiar antycznej budowli.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/wspolczesne-zabudowania-w-miescie-lukka-na-miejscu-amfiteatru/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Sagum - płaszcz rzymskiego legionisty

Wśród licznych elementów wyposażenia rzymskiego legionisty, sagum (lub sagulum) zajmowało szczególne miejsce. Był to ciężki, wełniany płaszcz, który chronił przed chłodem, deszczem i wiatrem w trakcie marszu i walki. Sagum noszono w czasie kampanii wojennych w mroźnych klimatach – Galii, Germanii czy Brytanii. Płaszcz zazwyczaj był spięty fibulą (spinką) na ramieniu.

Sagum był prostokątnym kawałkiem materiału i był typowym odzieniem Galów, który został przyjęty przez wojska rzymskie.

https://imperiumromanum.pl/wojsko/uzbrojenie-legionisty-rzymskiego/sagum/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #rzym #antycznyrzym #gruparatowaniapoziomu #listaimperiumromanum #ciekawostkihistoryczne #ancientrome #wojsko #europa #swiat #militaria #qualitycontent #archeologia
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Odkryto nowe mozaiki w rzymskiej willi w Bibione

Rzymska willa Mutteron dei Frati, ukryta w lesie Valgrande w Bibione (północno-wchodnie Włochy), dostarcza cennych danych na temat tego złożonego kompleksu, który posiadał co najmniej dwie rezydencje. W marcu 2024 roku archeolodzy odkryli trzy nowe mozaiki, w tym jedną dużą wykonaną z czarno-białych płytek (tesserae).

Willa była prawdopodobnie budowlą nadmorską, zlokalizowaną między kanałem Nicesolo a rzeką Tagliamento. Na miejscu znaleziono ceramikę (pochodzącą z Afryki), monety i metalowe artefakty, które pozwoliły określić, że obiekt funkcjonował od I do V wieku n.e. Co więcej, odkryte obiekty związane z rybołówstwem (np. obciążniki do sieci) dowodzą, że gospodarstwo zajmowało się także połowem ryb.

https://imperiumromanum.pl/odkrycie-rzymskie/odkryto-nowe-mozaiki-w-rzymskiej-willi-w-bibione/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #rzym #antycznyrzym #gruparatowaniapoziomu #listaimperiumromanum #ciekawostkihistoryczne #ancientrome #wojsko #europa #swiat #militaria #qualitycontent #archeologia
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Twarze Anny Perenny

Anna Perenna, staroitalska bogini czczona w Rzymie i utożsamiana z Nowym Rokiem. Jej imię pochodzi od łacińskich słów: annis – rok i perennis – wieczny. Pochodzenie pierwotnego kultu bogini pozostaje zagadką. Prawdopodobnie wywodziło się z ludności zamieszkującej Półwysep Iberyjski jeszcze przed Grekami i Latynami. Kult Anny został zatem przywłaszczony przez Rzymian, którzy dostosowali go do swojego języka. Starożytni Rzymianie posiadali przeróżne wersje o pochodzeniu Anny Perenny.
Relacja Owidiusza

Owidiusz w swoim dziele pod tytułem „Fasti” daje opis wielu świąt i uroczystości rzymskich. W Księdze III opisuje festyn ku czci Anny Perenny. Święto obchodzono 15 marca w idy marcowe, uznawane za dzień Nowego Roku. W starym kalendarzu rzymskim to marzec był uznawany za pierwszy miesiąc roku. Gdy wszedł kalendarz juliański (46 p.n.e.) Nowy Rok przesunięto na 1 stycznia. W owe święto lud rzymski organizował wesołe zabawy na błoniach przy via Flamina. Rozkładano namioty i pod gołym niebem popijano wino oraz śpiewano wesołe piosenki. Owidiusz sam był uczestnikiem tych świąt, za nim musiał opuścić Rzym. Poeta podaje 3 historie mające wyjaśnić pochodzenie Anny Perenny oraz dzieje jej święta.
Anna i Dydona

Pierwsza wersja przytacza historię Anny jako siostry słynnej królowej Dydony. Dydona była królową Kartaginy, nieszczęśliwie zakochaną w Eneaszu, który zagościł w jej progach. Dydona chciała zaskarbić sobie miłość przybysza. Eneasz musiał jednak odpłynąć wierny swojemu przeznaczeniu. Opuszczona królowa ze złamanym sercem popełniła samobójstwo. Po śmierci królowej Kartaginie groził najazd tubylców. Anna zmuszona do ucieczki dotarła na wybrzeża Lancjum. Tam przypadkowo spotkał ją Eneasz, który gościnnie przyjął Annę w swoim pałacu. Pojawienie się Anny wywołało niechęć jego zazdrosnej żony Lawinii. We śnie Annie objawiła się zjawa Dydony. Duch ostrzegł ją przed nadchodzącym zagrożeniem ze strony Lawinii. Anna posłuchała rady i zniknęła. Rzuciła się w nurt rzeki Numicus, gdzie przyjął ją bóg Numicjusz. Poszukujący jej słudzy Eneasza dotarli do rzeki. Udało im się usłyszeć głos zaginionej. Anna oznajmiła im, że została nimfą i nosi teraz imię Anna Perenna, ponieważ pozostaje w rzece na wieczność. Słudzy uradowani odnalezieniem zaginionej spędzili dzień na świętowaniu. Według tej wersji stąd pochodzi zwyczaj radosnego świętowania – z powodu odnalezienia zaginionej, a także rodowód bogini. W „Eneidzie” Wergiliusza także występuje Anna jako siostra Dydony.
Secesja plebejuszy

Druga wersja ma swoje miejsce w trakcie pierwszej secesji plebejuszy (494 p.n.e.), gdzie plebejusze walczyli z patrycjuszami o swoje prawa polityczne. Strajkujący plebejusze opuścili miasto i przybyli na Świętą Górę (Mons Sacer). Powodem opuszczenia miasta była niechęć patrycjuszy do poboru do wojska. Z czasem zagroził im głód. Głodujących wykarmiła staruszka Anna, piekąc ciasto i rozdając ludowi. Po śmierci staruszki, w podzięce urządzano corocznie wesoły festyn. Na pamiątkę jej dobrodziejstwa.
Podstęp Anny

Trzecia historia jest wyjaśnieniem istnienia tradycji śpiewania wesołych piosenek, często obscenicznych, które lud śpiewał w idy marcowe. Anna jako bogini w porównaniu do innych bogiń z czasem się zestarzała. Pewnego dnia do Anny zwrócił się Mars z prośbą o pomoc. Bóg chciał, aby bogini pomogła mu zdobyć serce nieprzystępnej i surowej Minerwy. Anna Perenna wiedząc, że nic nie zdziała, wciąż zwodziła Marsa obietnicami pomocy. Zapowiedziała mu, że jego ukochana zjawi się niebawem u niego. I tak się stało. Mars nie wiedział jednak, że przyszła do niego nie Minerwa, a Anna w przebraniu panny młodej. Mars nie zwlekając rzucił się do ucałowania ukochanej. Z przerażeniem odkrył, że nie jest to jego wybranka. Rozbawiona staruszka wyśmiała zszokowanego boga, stroniąc sobie z niego żarty.
Jeszcze o kulcie

Lud rzymski utożsamiał Anne Perenne niekiedy z boginią księżyca, która wyznaczała czas miesięcy w ciągu roku. Miejsca jej kultu są poświadczone w Buscemi na Sycylii i w Rzymie.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/twarze-anny-perenny/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #rzym #antycznyrzym #gruparatowaniapoziomu #listaimperiumromanum #ciekawostkihistoryczne #ancientrome #wojsko #europa #swiat #militaria #qualitycontent #archeologia
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

20 września

• 66 n.e. - cesarz rzymski Neron utworzył legion I Italica, który istniał jeszcze na początku V wieku n.e., a stacjonował na granicy nad Dunajem. Emblematem legionu był dzik.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #antycznyrzym #tegodniawrzymie #wydarzenia #gruparatowaniapoziomu #historia #tegodnia #tegodniawrzymie #ancientrome #rzym #venividivici #liganauki

Fresk rzymski ukazujący kobietę grającą na lirze

Fresk rzymski ukazujący kobietę grającą na lirze. Obiekt odkryto w Stabiach.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/fresk-rzymski-ukazujacy-kobiete-grajaca-na-lirze/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Dobry poganiacz słonia

Niezwykle ważne przy posiadaniu słoni bojowych było zaopatrzenie się w doświadczonych poganiaczy tych zwierząt, czyli kornaków. Ich zadaniem było codzienne dbanie o zwierzę: karmienie, pojenie, czyszczenie, a w razie odniesienia przez nie ran lub w wypadku choroby specjalna pielęgnacja. Oprócz opieki nad słoniem najważniejszą funkcją kornaka było prowadzenie słonia.
Poganiacz dosiadał zwierzęcia na karku. Nie posiadał przy tym żadnych strzemion, a utrzymywał się we właściwej pozycji przez przytrzymywanie się ciała słonia. Wytresowany słoń reaguje i daje się kierować przy zastosowaniu poleceń głosowych i poklepywaniu. Najtrudniejszym zadaniem kornaka było zapanowanie nad słoniem w czasie walki. Gdy zwierzę wymykało się spod kontroli, w użycie wchodził oścień. Dzięki niemu kornak był w stanie zapanować nad rozdrażnionym kolosem. Jeśli kłucie nie pomagało, słoniem dało się jeszcze sterować przez wbicie ościenia w odpowiednio prawe lub lewe ucho zwierzęcia i ciągnięcie. Silny ból zmuszał słonia do zmiany kierunku. W wypadku, gdy wszystkie sposoby zawiodły, a słoń zagrażał własnym oddziałom, kornak miał możliwość uśmiercenia zwierzęcia - wbijał przy użyciu drewnianego młotka metalowy klin pomiędzy kręgi szyjne nieszczęsnego stworzenia i w ten sposób zabijał je na miejscu.
Sposób ten był zapewne ostatecznością, stosowaną tylko w wypadku autentycznego zagrożenia dla losów bitwy. Słoń bojowy był zbyt cenny, aby poświęcać go lekkomyślnie, bez wyraźnej konieczności. Kornacy opiekujący się słoniami indyjskimi byli Hindusami i przybywali wraz ze swymi podopiecznymi ze wschodu. Ponieważ w trakcie walki stanowili oni wyborny cel dla przeciwnika, zapotrzebowanie na nich mogło być nawet większe niż na same słonie. Zawsze jednak zdobycie bestii wraz z jej opiekunem dawało podwójną korzyść tym, którzy nie mogli pozwolić sobie na sprowadzenie nowego tresera z Indii. Poganiacze słoni północnoafrykańskich rekrutowali się zapewne spośród Numidyjczyków lub plemion zajmujących się chwytaniem tych zwierząt.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/dobry-poganiacz-slonia/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Sztuka leczenia w armii rzymskiej - jak antyczny Rzym dbał o rannych żołnierzy?

W starożytnym Rzymie wojna była nieodłączną częścią życia, a armia rzymska cieszyła się reputacją jednej z najlepiej zorganizowanych sił zbrojnych w historii. Aby utrzymać swoją potęgę na polu bitwy, Rzymianie musieli rozwijać również umiejętności medyczne, które pozwalały im skutecznie leczyć rannych żołnierzy i zapewnić szybki powrót do walki. Medycyna polowa w antycznym Rzymie była zatem kluczowym elementem ich strategii wojennej.

Organizacja medyczna w armii rzymskiej

Jednym z najważniejszych czynników, które przyczyniły się do skutecznego leczenia rannych, była starannie zorganizowana struktura medyczna w armii. Na czele tej struktury stali milites medici, czyli lekarze, których zadaniem było opatrywanie ran na polu bitwy oraz organizowanie szpitali polowych, zwanych valetudinaria. Valetudinaria powstawały w stałych obozach legionowych oraz w niektórych miastach. Wznoszono je w sposób przemyślany, z osobnymi pomieszczeniami dla chorych i rannych, co umożliwiało skuteczniejsze leczenie oraz izolację osób cierpiących na zakaźne choroby.

Valetudinaria były często dobrze zaopatrzone i posiadały oddzielne sekcje do leczenia różnych typów urazów, co pozwalało lekarzom na efektywniejsze działanie. Były to jedne z pierwszych instytucji medycznych o takiej skali w historii, a ich koncepcja wpłynęła na rozwój późniejszych szpitali w Europie. Co istotne, szpitale te służyły głównie żołnierzom, podkreślając wojskowy charakter medycyny rzymskiej.

Niektóre z większych obozów wojskowych miały stałe valetudinaria (l.poj. valetudinarium), które były w pełni wyposażone w odpowiednie narzędzia, jak również łóżka dla rannych. Valetudinaria były kluczowe dla opieki nad rannymi, ale na polu bitwy najważniejsi byli capsarii – sanitariusze, którzy byli odpowiedzialni za szybkie udzielanie pomocy, opatrywanie ran i transportowanie rannych do bezpieczniejszych miejsc.

Lekarze wojskowi byli dobrze wyszkoleni, z racji na zdobyte doświadczenia na wielu ranach, a ich wiedza medyczna często pochodziła zarówno z tradycji greckiej, jak i egipskiej.

Zabiegi, środki znieczulające i narzędzia medyczne

Już z racji stylu życia, ciągłych wojen, bitew i podbojów, opatrywanie rannych było u Rzymian niemal na porządku dziennym. Antyczny lekarz Galen nauczył się podobno pewnych zabiegów chirurgicznych, opiekując się rannymi gladiatorami. Każdy legion miał swój własny zespół medyczny wykwalifikowany w leczeniu ran i urazów, jakich doznaje się podczas służby w armii. Medycy potrafili postawić diagnozę o zagrożeniu, jakie niesie za sobą określona rana, kiedy zostawić grot w ciele, a kiedy próbować go usunąć. Legiony dysponowały również własnymi, dobrze wyposażonymi szpitalami. W jednym z nich, położonym w pobliżu granicy z Germanami, archeolodzy odkryli paleniska, w których sterylizowano instrumenty chirurgiczne.

Najpełniejszy obraz pracy rzymskich chirurgów daje nam traktat autorstwa Korneliusza Celsusa, dotyczący zabiegów medycznych. Wedle porad starożytnego medyka chirurg powinien być młody, mieć silną, sprawną i pewną rękę oraz wyśmienity wzrok oraz nigdy nie powinien się poddawać. Musi współczuć swoim pacjentom, ale jednocześnie zachowywać dystans, który pozwoli mu uodpornić się na jęki. W przeciwnym razie mógłby ulec presji, by pracować szybciej, a co za tym idzie, mniej precyzyjnie lub nie ciąć wystarczająco głęboko.

Rzymscy lekarze znali również środki znieczulające. Szczególnie zalecanymi ziołami były: lulek czarny i mak opiumowy. Niemniej jednak najważniejsze było jak najszybsze przeprowadzenie operacji, a nie uśmierzenie bólu pacjenta. Chirurg musiał mieć także dobrych i silnych asystentów, którzy mogli czasem być potrzebni by przytrzymać wyrywającego się chorego. Celsus wymienia ponad sto różnych instrumentów, którymi posługiwali się starożytni lekarze. Ciekawym jest to, że wiele spośród nich stosuje się we współczesnej medycynie, chociażby: skalpele, cewniki, sondy, szczypce, specjalne narzędzia zakończone haczykami używane do usuwania grotów, a także obcęgi do wyrywania zębów, a niektóre z nich np. cewnik i wziernik, przetrwały do dziś w niezmienionej postaci. Stosowano także haki do odsuwania ścięgien i naczyń krwionośnych w trakcie operacji. Narzędzia te projektowano z niezwykłą dbałością i przemyśleniem celu zastosowania – od usuwania katarakt po operowanie hemoroidów.

Często rzymscy lekarze stosowali też wyrafinowane metody tamowania krwawienia, takie jak kauteryzacja (przypalanie rany gorącym metalem). Narzędzia używane w starożytnym procesie kauteryzacji obejmowały rozgrzane lance i noże. Kawałek metalu był podgrzewany nad ogniem i przykładany do rany.

Najczęściej zalecanymi lekarstwami były różne mieszanki ziołowe i ćwiczenia fizyczne zgodnie z powiedzeniem, że „w zdrowym ciele, zdrowy duch”. Z kolei kapusta i wino służyły jako panaceum na wszystkie dolegliwości.

Dziedzictwo medycyny rzymskiej

Rzymska sztuka leczenia na polu bitwy, mimo że opierała się na pewnych prymitywnych technikach, była niezwykle zaawansowana jak na swoje czasy. Umiejętność organizacji opieki medycznej, rozwinięta wiedza chirurgiczna oraz zdolność skutecznego leczenia rannych żołnierzy przyczyniły się do siły militarnej Rzymu. Co ciekawe, wiele z technik i narzędzi stosowanych przez rzymskich lekarzy przetrwało wieki i wpłynęło na rozwój medycyny w średniowieczu i czasach nowożytnych.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/sztuka-leczenia-w-armii-rzymskiej-jak-antyczny-rzym-dbal-o-rannych-zolnierzy/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #rzym #antycznyrzym #gruparatowaniapoziomu #listaimperiumromanum #ciekawostkihistoryczne #ancientrome #wojsko #europa #swiat #militaria #qualitycontent #archeologia
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

19 września

• Obchodzono święto Minerwy (również 19 marca i 19 czewca) - był to czas, kiedy Rzymianie składali dary na cześć Minerwy – bogini mądrości, sztuki i rzemiosła.
• 86 n.e. - urodził się cesarz Antoninus Pius, jeden z tzw. pięciu dobrych cesarzy. W czasie jego panowania wybuchły powstania Żydów, Brytów i w Mauretanii. Wsławił się wzniesieniem Muru Antoninusa. Okres jego panowania, to czas pomyślności i pokoju często zwany Pax Romana. Rozbudował fundusz alimentacyjny (alimenta dla dziewcząt) wprowadzony za Trajana, co miało poprawić stan ludnościowy Imperium. Na rządy jego i jego następcy (Marka Aureliusza) przypada schyłek najlepszego okresu w dziejach cesarstwa rzymskiego.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #antycznyrzym #tegodniawrzymie #wydarzenia #gruparatowaniapoziomu #historia #tegodnia #tegodniawrzymie #ancientrome #rzym #venividivici #liganauki

Rzymski mural ścienny z Pompejów

Rzymski mural ścienny z Pompejów, na którym możemy wyczytać hasła przechodniów. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Pierwszy z zapisków głosi: "Emiliusz pozdrawia po bratersku Cissoniusza". Drugi z kolei ma charakter wyborczy: " na Publiusza Paquiusa Procolusa i Aulusa Wettiusza Caprasiusa Felixa , Marka Epidiusza Sabinusa i Kwintusa Mariusza Rufusa . Emiliusz C".

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymski-mural-scienny-z-pompejow/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzymska emaliowana broszka

Rzymska emaliowana broszka, wykonana z brązu. Obiekt został znaleziony w Carlungie we wschodniej Szkocji. Artefakt był importowany z Galii i datowany jest na I-II wiek n.e.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymska-emaliowana-broszka/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Obrońca rzymskiej tradycji, który bał się kobiet na forum

Katon Starszy, nieustępliwy obrońca rzymskich wartości, zasłynął m.in. swoim sprzeciwem wobec uchylenia lex Oppia. To właśnie wtedy, w jednej z pierwszych masowych demonstracji kobiet w historii Rzymu, Rzymianki zebrały się na Kapitolu, aby domagać się zniesienia ograniczeń dotyczących luksusu. Katon, wierny starożytnym tradycjom, stał na czele obozu przeciwników.

W burzliwej historii starożytnego Rzymu rzadko pojawia się postać tak kontrowersyjna i nieugięta jak Katon Starszy, słynny obrońca tradycji i prawa, który swoim uporem zyskał przydomek „Cenzor”. Jednym z najbardziej znanych epizodów jego kariery politycznej była ostra walka przeciwko uchyleniu lex Oppia – prawa uchwalonego w 215 r. p.n.e., w szczytowym momencie II wojny punickiej. Prawo to miało na celu ograniczenie luksusu wśród rzymskich kobiet, zabraniając im m.in. posiadania więcej niż pół uncji złota oraz noszenia jaskrawych ubrań.

Gdy w 195 r. p.n.e. zaproponowano zniesienie lex Oppia, wybuchła jedna z najgorętszych debat w historii Rzymu. Kobiety, zdeterminowane, by odzyskać prawo do noszenia luksusowych strojów i biżuterii, masowo wyszły na ulice, zapełniając Kapitol i forum. Katon, będący wtedy konsulem, starał się stawić opór temu buntowi, argumentując, że Rzym nie może pozwolić kobietom na zbytnią wolność, która groziłaby upadkiem moralnym państwa. „Co to za zwyczaj, że ludzie biegają w miejscach publicznych, blokując ulice?” – pytał oburzony Katon, sugerując, że kobiety powinny pozostawać w domach i zajmować się swoimi sprawami.

Jego przemówienie nie powstrzymało jednak fali niezadowolenia. Kobiety, nie tylko z Rzymu, ale i z okolicznych miast, jeszcze liczniej oblegały urzędy, domagając się zniesienia ograniczeń. Przedstawiciele plebejuszy, początkowo sprzeciwiający się zniesieniu prawa, ugięli się pod presją. Ostatecznie, po dwudziestu latach od wprowadzenia lex Oppia, prawo to zostało uchylone.

Katon nie zrezygnował jednak ze swoich poglądów. Jego nieustępliwość w obronie starożytnych wartości, tzw. mos maiorum – tradycji ojców – stała się jednym z filarów jego dalszej działalności politycznej. Jako cenzor, wielokrotnie próbował przywrócić dawne zasady, ograniczając luksus i zbytek. Wprowadził prawo lex Orchia (181 r. p.n.e.), które ograniczało liczbę osób na bankietach, oraz lex Voconia (169 r. p.n.e.), zakazujące kobietom dziedziczenia wielkich majątków.

Katon, przeciwnik szerzącego się hellenizmu i zwolennik surowych rzymskich wartości, do końca swojego życia walczył o zachowanie tradycyjnych ról i ograniczeń. Jego działania, choć czasem uważane za anachroniczne, miały na celu ochronę rzymskiego społeczeństwa przed zmianami, które jego zdaniem groziły osłabieniem państwa.

Jednak to nie tylko sprawy wewnętrzne zaprzątały uwagę Katona. W 157 r. p.n.e., podczas misji w Kartaginie, dostrzegł potencjalne zagrożenie ze strony tego bogatego miasta. To właśnie wtedy narodziła się jego słynna maksyma: Ceterum censeo Carthaginem esse delendam – „A poza tym uważam, że Kartaginę należy zniszczyć”. Choć Katon nie doczekał upadku Kartaginy, jego wołania doprowadziły do wybuchu III wojny punickiej, a w 146 r. p.n.e. Rzymianie wreszcie spełnili jego proroctwo, niszcząc Kartaginę.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/obronca-rzymskiej-tradycji-ktory-bal-sie-kobiet-na-forum/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #rzym #antycznyrzym #gruparatowaniapoziomu #listaimperiumromanum #ciekawostkihistoryczne #ancientrome #wojsko #europa #swiat #militaria #qualitycontent #archeologia
-----------------------------------------------------------------------------
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/