#imperiumromanum

Tego dnia w Rzymie

9 sierpnia

• 48 p.n.e. - Juliusz Cezar w bitwie pod Farsalos pokonał liczniejszą armię Pompejusza Wielkiego. Cezar po bitwie senatorom pozwolił wrócić do Rzymu, a żołnierzy Pompejusza wcielił do swoich legionów. Zwycięstwo to było przełomem w wojnie domowej i zmusiło Pompejusza do ucieczki do Afryki. Wszystkie prowincje i greckie państwa zależne od Rzymu opowiedziały się teraz po stronie zwycięzcy, który ruszył w ślad za uciekającym Pompejuszem, chcącym odbudować swoją armię i stanąć na czele pozostałych legionów w sojuszniczym Egipcie. Jednak planu nie mógł wprowadzić w życie, gdyż zaraz po wyjściu na ląd został zamordowany na zlecenie młodego faraona Ptolemeusza XIII.

• 117 n.e. - nagle zmarł cesarz Trajan. Trajan przed śmiercią zdążył przekazać dowodzenie wschodnią armią Publiuszowi Eliuszowi Hadrianowi, synowi jednego ze swoich kuzynów. Po ogłoszeniu śmierci władcy to on otrzymał natychmiast aklamację cesarską w Antiochii, a Senat ją ratyfikował. Nie było żadnego oficjalnego aktu adopcji, ale Plotyna, żona Trajana natychmiast oświadczyła, że na łożu śmierci cesarz formalnie wyznaczył Hadriana na swego następcę.

• 378 n.e. - Rzymianie ponieśli druzgocącą klęskę w bitwie z Wizygotami pod Adrianopolem, w której poległ cesarz Walens. Goci nie zdołali zdobyć ani Adrianopola, ani Konstantynopola. Natomiast na rozkaz namiestnika Azji wymordowano wszystkich Gotów służących, jako najemnicy w garnizonach miejskich. Na tych wydarzeniach kończy się dzieło historyczne Ammiana Marcellinusa i kronika św. Hieronima.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Tertulian (Quintus Septimus Florens Tertullianus, ok. 150 - 240 n.e.) - teolog:

"Krew męczenników jest nasieniem chrześcijaństwa"

• łacina: [Semen est sanguis christianorum!]

• źródło: Tertulian, Apologeticus, 50:13

https://imperiumromanum.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Pożyczka w prawie rzymskim

Kontrakty realne to najstarszy typ kontraktów, jakie występowały w prawie rzymskim. Ostatecznie do tego typu kontraktów należały pożyczka (mutuum), przechowanie (depositum), użyczenie (commodatum) oraz zastaw (pignus). Pierwotnie istniała jedynie pożyczka, która wywodziła się z jeszcze starszego nexum.

Za pierwowzór pożyczki w prawie rzymskim uważa się nexum (zobowiązanie). Była to uroczysta czynność prawna dokonywana per aes et libram (przy użyciu spiżu i wagi) w obecności świadków i jako taka dostępna była jedynie dla obywateli. Pożyczkobiorcy w razie niezwrócenia sumy będącej przedmiotem umowy groziła niewola a nawet śmierć. W konsekwencji protestów społecznych instytucja ta została zniesiona przez lex Poetelia Papiria i uchwalona pod koniec III wieku p.n.e. (nie ma pewności co do konkretnej daty, przekazy historyczne różnią się pod tym kątem).

Mutuum jako następca nexum zabraniało zabijania oraz sprzedaży niewypłacalnego dłużnika. Nazwa tej czynności prawnej pochodzi od czasownika mutare, oznaczającego zamianę lub też wymianę. Przedmiotem pożyczki mogły być rzeczy zużywalne oznaczone co do gatunku, a więc pożyczkobiorca musiał oddać takie same, ale niekoniecznie te same rzeczy. Był to kontrakt jednostronnie zobowiązujący stricti iuris (ścisłego prawa).

Pożyczka miała wiele różnych odmian. Jednym z nich była pożyczka dla sportowca z przeznaczeniem na jego szkolenie i utrzymanie. W tym przypadku obowiązek spłaty pożyczki powstawał jedynie, jeśli sportowiec wygrywał zawody i zdobywał nagrody. Innym rodzajem była pożyczka morska. Obowiązek spłaty powstawał jedynie, jeśli udało się dopłynąć z załadowanym towarem do portu docelowego. Ryzyko spoczywające w związku z tym na pożyczkodawcach było równoważone poprzez dopuszczanie bardzo wysokich odsetek. Wierzyciele zabezpieczali się również poprzez korzystanie z prawa do wyznaczania tras żeglugi oraz ustanawianie zastawu na przewożonych towarach. Pożyczka morska pełniła często funkcję ubezpieczeniową – pożyczkobiorca miał zabezpieczenie w razie niekorzystnych konsekwencji np. sztormu lub napotkania piratów.

Pożyczka co do zasady była bezpłatna, ale odsetki mogły być ustanowione oddzielnie na podstawie odpowiedniej stypulacji. Z osobami bliskimi zawierano pożyczki przyjacielskie, bez stypulacji odsetkowej. Formę przypominającą współczesny komis miał contractus mohatrae – dłużnik otrzymywał rzecz niezużywalną oraz prawo do jej sprzedaży i zatrzymania pieniędzy. Kolejna odmiana pożyczki to pactum de mutuo dando – przyrzeczenie udzielenia pożyczki w przyszłości. Mandatum qualificatum to z kolej zlecenie, na podstawie którego poleca się drugiej stronie, zwykle bankowi, udzielić kredytu osobie trzeciej.

Pożyczka mogła również zostać zawarta poprzez przekaz (delegatio). Aby doszło do zawarcia takiego kontraktu wierzyciel (przekazujący – delegans) musiał polecić dłużnikowi (przekazany – delegatus) przekazanie pieniędzy stanowiących dług osobie trzeciej (odbiorca przekazu – delegatarius). Jednocześnie polecał on delegatariuszowi przyjąć pieniądze od swojego dłużnika. W ten sposób powstaje stosunek pożyczki pomiędzy wierzycielem a odbiorcą przekazu.

Pożyczkodawcy przysługiwały różnorodne środki ochrony procesowej. Jeśli przedmiotem pożyczki była określona suma pieniędzy, mógł skorzystać z actio certae creditae pecuniae. Natomiast w przypadku, gdy przedmiotem pożyczki były rzeczy oznaczone co do gatunku, stosowano actio tritica. W końcu, w celu dochodzenia odsetek na podstawie stypulacji odsetkowej można było skorzystać z actio ex stipulatiu.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/pozyczka-w-prawie-rzymskim/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Olimpiada Języka Łacińskiego - dlaczego warto?

Olimpiada Języka Łacińskiego nie jest popularnym konkursem wśród uczniów szkół średnich... a szkoda, gdyż tytuł finalisty bądź lauretata tego konkursu otwiera drzwi na wiele (!) kierunków humanistycznych na renomowanych uczelniach.

Przykładowo w bieżącym roku, finaliści OJŁ aplikujący na Uniwersytet Jagieloński są przyjmowani "z marszu" na: filologie hiszpańską, francuską, klasyczną, portugalską, włoską, węgierską (i wiele innych), filozofię, dziennikarstwo, ekonomię, psychologię…

Olimpiada jest przeznaczona dla uczniów szkół średnich i składa się co rok z trzech etapów: szkolnego, regionalnego i centralnego. Na każdym z etapów uczestnicy tłumaczą fragment tekstu autorów starożytnych (z wykorzystaniem słownika) na język polski. Etapy regionalny i centralny zwierają również egzmain ustny z wiedzy o kulturze łacińskiej.

Co ciekawe, OJŁ jest wbrew pozorom prostsza (!) od matury z języka łaińskiego, a gwarantuje sporą ilość wiedzy i ciekawe książkowe nagrody.

Przydatne linki: https://olimpjezlac.wordpress.com/

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/olimpiada-jezyka-lacinskiego-dlaczego-warto/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Bellum desertorum, czyli wojna Kommodusa z Maternusem

Początek rządów cesarza Kommodusa (panującego od około 17.03.180 do 31.12.192 r. n.e.), syna Marka Aureliusza) zbiegł się w czasie z kresem niezwykle ciężkich dla Cesarstwa Wojen Markomańskich (łac. bellum Germanicum et Sarmaticum), angażujących w swoim szczytowym okresie trzynaście legionów i kilkadziesiąt kohort wojsk pomocniczych, jak podawał w swoich listach Marek Aureliusz.

(więcej pod linkiem)

https://imperiumromanum.pl/artykul/bellum-desertorum-czyli-wojna-kommodusa-z-maternusem/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

8 sierpnia

• 449 n.e. - rozpoczął się Sobór efeski II, zwołany przez cesarza Teodozjusza II, w celu zakończenia sporu o naturę Jezusa (monofizytyzm). Wzięło w nim udział około 150 biskupów. Obradami kierowali Teodozjusz II i patriarcha Aleksandrii Dioskur, obaj będący zwolennikami monofizytyzmu.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Horacy (Quintus Horatius Flaccus, 65 - 8 p.n.e.) - poeta liryczny:

"Połowę dzieła wykonał, kto zaczął"

• łacina: [Dimiduim facti, qui coepit habet]

• źródło: Horacy, Epistulae 1,2

https://imperiumromanum.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Dziki kot na mozaice

Detal z rzymskiej mozaiki ukazujący dzikiego kota. Obiekt znaleziony na Delos, w tzw. Domu Mask. Prawdopodobnie mozaika ukazywała Dionizosa na panterze.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/dziki-kot-na-mozaice/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Piedestał od rzymskiej statuy ekwity

Piedestał od rzymskiej statuy ekwity z I wieku n.e. Zamieszczona inskypcja głosi: "Markowi Alliuszowi Awitusowi, synowi Marka, z tribus Collina. Mieszkańcy Walencji, weterani i starszyzna, dedykują . Na mocy dekretu dekurionów".

Obiekt znajduje się w La Almoina Archaeological Museum w Walencji (Hiszpania).

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/piedestal-od-rzymskiej-statuy-ekwity/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Prawo wojenne (ius in bello) okresu republiki

W republikańskim Rzymie nie istniały akty prawne regulujące postępowanie w czasie działań wojennych. Jednak w starożytności wojujące ze sobą państwa stosowały w tej kwestii powszechnie przyjęte prawo zwyczajowe.

(więcej pod linkiem)

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/prawo-wojenne-ius-in-bello-okresu-republiki/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

KONKURS: Złota kolekcja antyku

Do wygrania 2 pakiety „Złotej kolekcji antyku”, w skład których wchodzą antyczne dzieła „Iliada”, „Odyseja”, Eneida”. Pakiet jest nagrodą w konkursie, którego organizatorem jest IMPERIUM ROMANUM. Co trzeba zrobić, aby móc się cieszyć z nagrody?

Aby wziąć udział w konkursie, należy w terminie do 23 sierpnia 2026 r.:

+ napisać ciekawostkę dotyczącą świata antycznych Rzymian lub w jakiś sposób powiązaną z rzymską historią. Dwa najciekawsze teksty zostaną nagrodzone książkami, a ich prace zostaną opublikowane na stronie IMPERIUM ROMANUM.

Teksty, wraz z imieniem, nazwiskiem i adresem zamieszkania uczestnika (przesłane dane zostaną wykorzystane jedynie w wypadku wygranej w konkursie – przekażę je wtedy sponsorowi, by mógł przesłać nagrody, a same imiona i nazwiska zwycięzców opublikuję), należy wysłać zgłoszenie na adres: konkurs@imperiumromanum.pl, umieszczając w tytule maila: „Złota kolekcja antyku”. Praca musi spełniać wymogi edytorskie.

Wśród uczestników, którzy nadeślą najciekawsze prace, wybrane zostaną zgodnie z regulaminem

+ 2 pakiety książek „Iliada”, „Odyseja”, Eneida” – Złota kolekcja antyku

Fundatorem nagród jest Wydawnictwo Replika -> https://replika.eu/

https://imperiumromanum.pl/konkurs/konkurs-zlota-kolekcja-antyku/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Laur na Arlii. Jak „Dragon Ball Z” połączył rzymskie munera z damnatio ad bestias

W popkulturze Rzym rozpoznaje się często szybciej po geście niż po nazwie: władca siedzi ponad areną, czerwona szata spływa z ramienia, nad głową pojawia się laur, a pokonany znika pod piaskiem albo w paszczy bestii. Kilka takich znaków wystarcza, by obca planeta zaczęła przypominać cesarski amfiteatr. Jedenasty odcinek anime „Dragon Ball Z” wykorzystuje ten skrót wyjątkowo wyraźnie, gdy Vegeta i Nappa trafiają na Arlię, rządzoną przez Króla Moai. W pałacu tyrana działa arena, wojownicy walczą przed jego tronem, a przegrani spadają do jamy, gdzie czeka ogromny potwór Yeddy.

Rzymska stylizacja pojawia się równocześnie w stroju, przestrzeni i ceremoniale. Moai nosi drapowaną czerwoną szatę przypominającą togę lub cesarski płaszcz, jego dwa jasne czułki układają się niczym gałązki laurowego wieńca, a złoty kielich, monumentalny tron i szerokie stopnie oddzielają władcę od walczących poniżej poddanych. Historyczna rekonstrukcja ustępuje wizualnemu skrótowi: laur oznacza zwycięstwo, szata władzę, arena prawo do rozporządzania cudzym losem. Obraz uzupełnia sam król, znudzony poziomem walk i poszukujący nowych przeciwników, jak organizator rzymskich widowisk oczekujący coraz okazalszego programu.

Najbardziej rzymski element tego epizodu kryje jednak drobną nieścisłość, która odsłania sposób, w jaki późniejsza kultura zapamiętała arenę. Król Moai łączy walkę gladiatorów z rzuceniem pokonanego wojownika bestii, podczas gdy w rzymskim programie były to zazwyczaj odrębne rodzaje widowiska. Poranek należał do venationes, pokazów i polowań na zwierzęta; południe przynosiło publiczne egzekucje, wśród nich damnatio ad bestias, czyli skazanie przestępcy lub jeńca na śmierć przez dzikie zwierzę; dopiero później rozpoczynały się munera, pojedynki wyszkolonych gladiatorów zestawianych według określonych typów uzbrojenia. Seneka w siódmym liście moralnym wyraźnie odróżnia poranne widowiska ze zwierzętami od południowego zabijania skazańców, a zachowane źródła i przedstawienia areny potwierdzają stosunkowo stałą kolejność tych trzech części programu. Zwykła porażka gladiatora nie oznaczała więc automatycznego zrzucenia go lwom; ten obraz powstał przez zlanie gladiatorskiego pojedynku z rzymskim rytuałem egzekucji.

Na Arlii wszystkie te elementy zostają ściśnięte w jedną scenę. Król zajmuje miejsce rzymskiego editora, organizatora i fundatora widowiska, wojownicy dostarczają mu munus, a Yeddy czekający pod areną wprowadza motyw damnatio ad bestias. „Dragon Ball Z” wykorzystuje więc Rzym szerzej niż przez samą szatę Moaia: przejmuje cały rozpoznawalny układ, w którym tron znajduje się ponad piaskiem, walka stanowi element dworskiego ceremoniału, a bestia zamknięta pod posadzką pozostaje ostatnim argumentem monarchy. W rzymskim amfiteatrze poszczególne części programu następowały po sobie przez wiele godzin; na Arlii mieszczą się w kilku minutach i jednej otwartej zapadni.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/laur-na-arlii-jak-dragon-ball-z-polaczyl-rzymskie-munera-z-damnatio-ad-bestias/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzymskie pieczęcie ołowiane jako ślad codziennej administracji

Rzym kojarzy się z legionami, akweduktami i wielkimi cesarzami, ale o sprawności imperium równie dużo mówią drobne przedmioty: plomby, tabliczki i pieczęcie. Ołowiane bullae, używane do zabezpieczania przesyłek i towarów, były małym, praktycznym narzędziem kontroli, które łączyło handel, wojsko i urzędy w jeden system zaufania.

W świecie rzymskim ogromne znaczenie miało to, czy informacja albo ładunek dotarł w nienaruszonej postaci. Zanim upowszechniły się dzisiejsze podpisy, kody i elektroniczne potwierdzenia, Rzymianie korzystali z rozwiązań prostych, ale skutecznych. Jednym z nich były plomby z ołowiu lub gliny, zaciskane na sznurkach zamykających worki, paczki, dokumenty czy skrzynie. Na miękkim materiale odciskano znak właściciela, urzędu, jednostki wojskowej albo osoby odpowiedzialnej za przesyłkę.

Taka pieczęć działała jak starożytny „dowód integralności”. Jeśli sznurek został przecięty albo odcisk uszkodzony, odbiorca od razu wiedział, że ktoś ingerował w zawartość. W przypadku administracji państwowej miało to znaczenie nie tylko praktyczne, lecz także prawne: pieczęć potwierdzała, kto odpowiada za dokument lub transport. W przypadku armii mogła ułatwiać kontrolę zaopatrzenia, a w handlu wzmacniała zaufanie między stronami transakcji.

Najciekawsze jest to, że te małe obiekty potrafią przetrwać dłużej niż same dokumenty. Papirus, drewno czy tkanina ginęły, lecz ołów często pozostawał w ziemi. Dzięki temu archeolodzy mogą dziś odczytywać skróty nazw urzędów, imiona, symbole i znaki warsztatowe. Jedna niewielka plomba bywa więc śladem większej historii: drogi transportu, działania kancelarii, obecności oddziału wojskowego albo prywatnej korespondencji.

W ten sposób codzienna, niemal niewidoczna administracja staje się jednym z sekretów trwałości imperium. Rzym nie opierał się wyłącznie na monumentalnych budowlach i sile legionów. Potrzebował także tysięcy drobnych procedur, które pozwalały zaufać, że rozkaz, podatek, towar czy wiadomość nie zostały po drodze zmienione. Ołowiana pieczęć była małym przedmiotem, ale pełniła rolę strażnika porządku w świecie rozciągniętym od Brytanii po Egipt.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymskie-pieczecie-olowiane-jako-slad-codziennej-administracji/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Ostatnia chwila bez strażnika. Germanin w rzymskiej latrynie

Rzymskie widowisko zaczynało się wcześniej niż pierwszy okrzyk tłumu, wcześniej niż otwarcie bram areny, wcześniej niż pojawienie się zwierząt, gladiatorów i skazańców przeznaczonych do porannego programu. Zaczynało się w zapleczu, w korytarzach, pomieszczeniach i celach, gdzie liczono ludzi, odbierano im przedmioty, pilnowano ruchów i podporządkowywano ciała rytmowi spektaklu. Wszystko miało swój czas, swoje miejsce i swoją kolejność, ponieważ rzymska disciplina nie kończyła się na ćwiczeniu legionów ani na porządku urzędów. Obejmowała również tych, którzy mieli umrzeć ku rozrywce publiczności.

Wśród ludzi przygotowywanych do jednego z takich widowisk znajdował się Germanin, o którym wspomniał Seneka. Nie podał jego imienia ani miasta, nie opisał jego wcześniejszego życia, nie wyjaśnił, w jaki sposób trafił do niewoli. Z przekazu wynika jedynie, że mężczyznę przeznaczono do porannego występu, najprawdopodobniej do walki ze zwierzętami, i że znajdował się pod stałym nadzorem, bez broni, bez swobody, bez możliwości odmowy. Pozostawała mu tylko jedna czynność, przy której strażnicy musieli na chwilę cofnąć się za próg. Germanin poprosił o wyjście do latryny. Wewnątrz znajdowało się proste narzędzie higieniczne, drewniany kij zakończony gąbką, określany później nazwami xylospongium lub tersorium. Taki przedmiot służył do oczyszczania ciała po wypróżnieniu i nie budził podejrzeń, ponieważ należał do zwyczajnego wyposażenia ustępu, tak jak kanał odpływowy, kamienne siedzisko czy naczynie z wodą. Strażnik nie widział w nim broni. Germanin dostrzegł jedyną rzecz, której mu nie odebrano. Wepchnął kij z gąbką do gardła i zablokował sobie drogi oddechowe. Nie wybrał śmierci szybkiej ani godnej w rzymskim rozumieniu, ponieważ nie pozostawiono mu dostępu do miecza, sznura ani wysokiego okna. Seneka przywołał ten przypadek podczas rozważań nad wolnością człowieka pozbawionego wszystkich innych możliwości, zwracając uwagę nie na piękno gestu, lecz na jego skrajną determinację. Rzymski porządek potrafił odebrać jeńcowi imię, broń, decyzję i ciało przeznaczone na arenę, lecz nie potrafił przewidzieć znaczenia przedmiotu zbyt pospolitego, by uznać go za niebezpieczny.

Poranny program miał rozpocząć się zgodnie z planem, tłum miał otrzymać widowisko, a Germanin miał zostać wyprowadzony przed publiczność jako część cudzego scenariusza. Nie dotarł na arenę. Wystarczyła latryna, zamknięte drzwi i gąbka na drewnianym kiju.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/ostatnia-chwila-bez-straznika-germanin-w-rzymskiej-latrynie/ ‎

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Podczas wykopalisk rzymskiej willi tuż za murami starożytnych Pompejów odkryto rydwan ceremonialny

Podczas wykopalisk rzymskiej willi, tuż za murami starożytnych Pompejów, odkryto rydwan ceremonialny. Czterokołowy pojazd wykonany z drewna i żelaza, z dekoracjami z brązu i cyny, zachował się niemal idealnie, gdy miasto zostało pogrzebane przez erupcję Wezuwiusza w 79 r. n.e. W 2018 r. odkryto go w portyku naprzeciwko stajni, gdzie archeolodzy znaleźli szczątki trzech koni, w tym jednego wciąż w uprzęży.

Ministerstwo Kultury Włoch określiło powóz jako „unikalne znalezisko, bez precedensu we Włoszech”. Powóz towarzyszył uroczystym momentom lokalnej społeczności - paradom i procesjom. W Pompejach znaleziono inne powozy, ale były to pojazdy funkcjonalne, używane do transportu i pracy, a nie do ceremonii.

Wykopaliska w podmiejskiej willi Civita Giuliana, około 700 metrów na północ od murów starożytnych Pompejów, rozpoczęły się w 2017 roku. Jednym z celów projektu była ochrona willi przed poszukiwaczami skarbów, którzy wykopali kilka tuneli w tym rejonie. W listopadzie 2020 roku z willi w Civita Guiliana odnaleziono dwa ciała. Po odkryciu rydwanu archeolodzy próbowali zachować delikatne pozostałości drewna i metalu, zalewając gipsem puste przestrzenie po rozkładającej się materii organicznej.

Tył powozu zdobią medaliony przedstawiające Kupidyna, rzymskiego boga miłości, oraz sceny erotyczne z udziałem postaci męskich i żeńskich. Nie można wykluczyć, że mógł to być rydwan używany do rytuałów związanych z małżeństwem, do prowadzenia panny młodej do jej nowego domu. „Pompeje wciąż zadziwiają nas swoimi odkryciami i będą to robić przez wiele lat, a 20 hektarów wciąż czeka na rozkopanie” - powiedział minister kultury Dario Franceschini.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/podczas-wykopalisk-rzymskiej-willi-tuz-za-murami-starozytnych-pompejow-odkryto-rydwan-ceremonialny/ ‎

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Najstarsza lorica segmentata odkryta w Kalkriese

Na stanowisku archeologicznym w Kalkriese w Dolnej Saksonii (Niemcy) zaprezentowano wyniki konserwacji wyjątkowego zabytku – najstarszego i zarazem najlepiej zachowanego egzemplarza rzymskiej lorica segmentata, czyli zbroi segmentowej używanej przez legionistów we wczesnym okresie cesarstwa. Odkrycie dostarcza nowych informacji na temat uzbrojenia armii rzymskiej z czasów cesarza Augusta oraz rozwoju wyposażenia legionów.

(więcej pod linkiem)

https://imperiumromanum.pl/odkrycie-rzymskie/najstarsza-lorica-segmentata-odkryta-w-kalkriese/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

1 sierpnia

• 294 p.n.e. - konsul Lucjusz Postumiusz Megellus poświęcił na Palatynie świątynię bogini Wiktorii (Zwycięstwa), której budowę rozpoczął jako edyl kurulny, wykorzystując do tego ściągnięte grzywny.

• 258 p.n.e. - dedykowano świątynię bogini Nadziei (Spes), której budowę ślubował konsul Aulus Atyliusz Kalatyn, gdy znalazł się ze swoją armią w trudnej sytuacji podczas walk na Sycylii, a uratowała go wraz z wojskiem tylko odwaga jednego z oficerów.

• 193 p.n.e. - Marek Porcjusz Katon poświęcił świątynię Wiktorii na Palatynie.

• 30 p.n.e. - Marek Antoniusz, rzymski wódz i mąż Kleopatry VII popełnił samobójstwo.

• 10 p.n.e. - urodził się w Lugdunum przyszły cesarz Klaudiusz, syn Druzusa Starszego i Antonii. U współczesnych cesarz Klaudiusz nie budził szacunku i był wyśmiewany z powodu swych licznych ułomności fizycznych, jednak los pozwolił mu później objąć najważniejszy urząd w ówczesnym świecie. Cesarz uważany jest za władcę wykształconego, dbającego o lud i obyczaje, a z drugiej strony za człowieka podejrzliwego, poddającego się wpływom osób drugich i niezdecydowanego. Ciężko jest jednoznacznie ocenić jego całą sylwetkę. Warto dodać, iż był on ostatnim znanym człowiekiem władającym językiem etruskim.

• 126 n.e. - urodził się cesarz Pertynaks. Po śmierci Kommodusa, ciesząc się poparciem ludu rzymskiego i armii prowincjonalnych, został obwołany cesarzem. Jego wybór chłodno przyjęli senat (nowy cesarz był homo novus) i pretorianie (przyzwyczajeni do swobody i bezkarności). Pertynaks starał się nawiązać do polityki Hadriana, próbując poprzez szereg reform społecznych i ekonomicznych doprowadzić do odrodzenia warstwy średniej ludności cesarstwa. Prowadził skromny i oszczędny tryb życia, ograniczył wydatki na dwór, zwolnił część służby, wystawił na sprzedaż gladiatorski rynsztunek swojego poprzednika. Senatorowie zarzucali mu z tego powodu skąpstwo, ich niezadowolenie wzmogło także wprowadzenie opłat za zwrot majątków zagrabionych przez Kommodusa. Z kolei pretorianie mieli cesarzowi za złe próby przywrócenia dyscypliny -nie pomogła obietnica darów dla gwardii (12 tysięcy sesterców na głowę). Po niespełna trzech miesiącach rządów, pretorianie (prawdopodobnie w porozumieniu z senatem) zamordowali Pertynaksa i urządzili przetarg na urząd cesarza. Tytuł uzyskał Didiusz Julianus płacąc członkom gwardii po 25 tysięcy sesterców.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Wellejusz Paterkulus (Marcus Velleius Paterculus, 10 p.n.e. - 31 n.e.) - historyk:

"Jest rzeczą ludzką po przyjacielsku nawzajem wszystko sobie wybaczać, nie pozostawiając nic innym (w tej sprawie)"

• łacina: [Adeo familiariter est hominibus omnia sibi ignoscere, nihil aliis remittere]

• źródło: Wellejusz Paterkulus, Historia rzymska, II.30

https://imperiumromanum.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Podesty do konia

Plutarch uznaje Gajusza Grakchusa za osobę, która po raz pierwszy w Republice Rzymskiej kazała stawiać małe kamienie przy drodze, aby jeździec mógł w czasie postoju, bez żadnej pomocy, dosiąść swojego wierzchowca.

Była to istotna wygoda, kiedy w Rzymie nie znano strzemion. Te wynaleziono dopiero około IV wieku n.e. w Chinach, skąd też do Europy trafiły około VI wieku n.e. za sprawą Awarów.

Rzymianie stosowali za to siodła, które miały specjalną konstrukcję. Posiadały cztery rogi, otaczając osobę siedzącą. W ten sposób jeździec miał w miarę stabilną pozycję, pomimo braku strzemion.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/podesty-do-konia/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Młodzieniec z czasów panowania cesarza Nerona

Młodzieniec z czasów panowania cesarza Nerona (54-68 n.e.). Rzymska rzeźba znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/mlodzieniec-z-czasow-panowania-cesarza-nerona/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/